Św. Zdzisława Czeska

Święta Zdzisława Czeska, nazywana też Zdzisławą z Lemberka, była trzynastowieczną szlachcianką, żoną i matką czworga dzieci. Zasłynęła troską o ubogich i chorych, a razem z mężem wspierała pierwszych dominikanów w północnych Czechach. Martyrologium Rzymskie wspomina ją 1 stycznia; w Czechach i w Polsce jej wspomnienie obchodzi się 30 maja.

Urodziła się około 1220 roku w Křižanovie na Morawach jako najstarsza z pięciorga dzieci Przybysława i Sybilli. Ojciec należał do najznaczniejszych panów morawskich, był urzędnikiem króla Wacława I w Brnie i fundatorem klasztorów. Matka pochodziła z Sycylii i była damą dworu królowej Kunegundy. O rodzinie opowiada wierszowana kronika cystersa Henryka z klasztoru Žďár nad Sázavou, spisana około 1300 roku. W domu Zdzisława uczyła się pobożności, miłosierdzia wobec potrzebujących i hojności dla Kościoła.

Mając około dwudziestu lat, poślubiła Hawla z Lemberka, szlachcica wiernego królowi Wacławowi I, i zamieszkała w jego dobrach w północnych Czechach, na zamku Lemberk koło miejscowości Jablonné v Podještědí. Urodziła czworo dzieci: Hawla, Małgorzatę, Jarosława i Zdzisława. Papież Paweł VI nazwał ją wzorem wierności małżeńskiej i podporą domowej pobożności.

Nie poprzestawała na trosce o własny dom. Wspierała pokrzywdzonych, służyła ubogim i chorym, których pielęgnowała własnymi rękami, nie zważając na niebezpieczeństwo zarażenia. Do dziś wspomina się ją jako uzdrowicielkę. Kronika tak zwanego Dalimila z początku XIV wieku przekazuje, że mocą Bożą wskrzesiła pięciu zmarłych, wielu niewidomym przywróciła wzrok, uzdrawiała chromych i trędowatych.

Razem z mężem otoczyła opieką niedawno założony Zakon Kaznodziejski. Małżonkowie ufundowali dla dominikanów kościoły z klasztorami w Jablonném i w Turnovie. Sama, jako kobieta świecka, przyłączyła się do ruchu duchowego, który wzbudzili synowie św. Dominika, dlatego tradycja nazywa ją tercjarką dominikańską.

Zmarła w 1252 roku, w młodym wieku. Pochowano ją w dominikańskim kościele św. Wawrzyńca w Jablonném, dziś bazylice św. Wawrzyńca i św. Zdzisławy, a do jej grobu od wieków przybywają pielgrzymi. Już w 1602 roku wpisano ją na listę świętych patronów Czech.

Kult oddawany jej od niepamiętnych czasów zatwierdził papież Pius X 28 sierpnia 1907 roku. Jan Paweł II kanonizował ją 21 maja 1995 roku w Ołomuńcu, razem ze św. Janem Sarkandrem. W homilii nazwał ją świadkiem Ewangelii rodziny i Ewangelii życia i prosił, by prowadziła rodziny swojej ojczyzny i całego świata. W Czechach czczona jest jako patronka rodzin.