Św. Wojciech

Święty Wojciech, w wielu krajach znany pod imieniem Adalbert, był biskupem Pragi, mnichem benedyktyńskim i misjonarzem, który zginął śmiercią męczeńską z rąk pogańskich Prusów. Polska czci go jako jednego ze swoich głównych patronów, jest też patronem Czech. Kościół wspomina go 23 kwietnia.

Urodził się około 956 roku w Libicach w Czechach, w książęcym rodzie Sławnikowiców; dokładny rok jego narodzin nie jest pewny. Kształcił się w szkole katedralnej w Magdeburgu. Przy bierzmowaniu przyjął tam imię Adalbert, na cześć arcybiskupa, który udzielił mu tego sakramentu. W 983 roku został biskupem Pragi, drugim w dziejach tej diecezji i pierwszym pochodzącym z Czech.

Posługa okazała się trudna. Wojciech zwalczał pogańskie zwyczaje i sprzeciwiał się sprzedawaniu chrześcijan w niewolę, lecz natrafiał na opór możnych i duchowieństwa. Widząc, że niewiele osiąga, opuścił Pragę i udał się do Rzymu, gdzie został mnichem w opactwie Świętych Bonifacego i Aleksego na Awentynie. Na polecenie papieża wrócił do swojej diecezji i założył pod Pragą opactwo benedyktyńskie w Brzewnowie. Poprawa nie trwała jednak długo: biskup po raz drugi musiał opuścić kraj, a większość jego bliskich wymordowano.

Odtąd poświęcił się misjom. Przez pewien czas głosił Ewangelię na Węgrzech, a potem przybył do Polski, na dwór księcia Bolesława Chrobrego w Gnieźnie. Wiosną 997 roku wyruszył przez Gdańsk do pogańskich Prusów. Towarzyszył mu między innymi przyrodni brat Radzim Gaudenty. Misja trwała zaledwie kilka dni. 23 kwietnia 997 roku Wojciech został zabity. Martyrologium Rzymskie podaje, że przebito go włóczniami we wsi Tenkitten nad Zalewem Wiślanym.

Bolesław Chrobry wykupił ciało męczennika i złożył je w Gnieźnie. Już w 999 roku papież Sylwester II ogłosił Wojciecha świętym. W roku 1000 do jego grobu przybył z pielgrzymką cesarz Otton III. Podczas zjazdu gnieźnieńskiego ogłoszono wtedy utworzenie pierwszej polskiej metropolii z siedzibą w Gnieźnie, a jej arcybiskupem został Radzim Gaudenty. Żywoty świętego powstały wkrótce po jego śmierci: pierwszy przypisuje się Janowi Kanapariuszowi, drugi napisał święty Brunon z Kwerfurtu.

W 1039 roku czeski książę Brzetysław wywiózł relikwie z Gniezna do Pragi. Dziś święty czczony jest w obu katedrach, gnieźnieńskiej i praskiej. Sceny z jego życia i śmierci przedstawiają Drzwi Gnieźnieńskie, odlane z brązu w XII wieku.

W tysiąclecie jego męczeństwa Jan Paweł II odwiedził najpierw Czechy, a 3 czerwca 1997 roku modlił się przy relikwiach świętego w Gnieźnie. Mówił wtedy, że chrzest Polski z 966 roku został niejako potwierdzony krwią męczennika, i nazwał Wojciecha wielkim patronem Europy, która jednoczyła się wówczas w imię Chrystusa. W Polsce 23 kwietnia obchodzi się uroczystość ku jego czci.