Św. Wirgiliusz z Salzburga

Święty Wirgiliusz z Salzburga był uczonym irlandzkim mnichem, który w VIII wieku został biskupem Salzburga. Zbudował tam katedrę ku czci świętego Ruperta i troszczył się o szerzenie wiary wśród Karantan, Słowian mieszkających na ziemiach dzisiejszej Karyntii. Martyrologium Rzymskie wspomina go 27 listopada.

Pochodził z Irlandii, co poświadczają już źródła z jego czasów, ale o jego życiu w ojczyźnie ani o roku urodzenia nie wiadomo nic pewnego. Od XVII wieku utożsamia się go z Fergilem, opatem klasztoru Aghaboe, lecz pozostaje to przypuszczeniem.

Według salzburskiego przekazu z IX wieku w 743 roku przybył na dwór Pepina, majordoma Franków i późniejszego króla, który po dwóch latach wysłał go do Bawarii. Tamtejszy książę Odilo powierzył mu kierowanie diecezją salzburską i opactwem Świętego Piotra. Początkowo rządził jako opat, bez sakry biskupiej, a święceń udzielał jego towarzysz, irlandzki biskup Dobdagrek. Data jego własnej sakry nie jest pewna: nowsze badania wskazują rok 749, starsze opracowania lata późniejsze.

W Bawarii popadł w spór ze świętym Bonifacym, legatem papieskim. Gdy pewien kapłan, słabo znający łacinę, przekręcał słowa formuły chrztu, Bonifacy uznał, że ochrzczonych trzeba ochrzcić ponownie. Wirgiliusz i jego towarzysz Sydoniusz przedstawili sprawę w Rzymie. Papież Zachariasz w liście z 1 lipca 746 roku rozstrzygnął, że chrzest udzielony bez błędu w wierze, jedynie z nieznajomości języka, jest ważny i nie należy go powtarzać. Z listu papieskiego z 1 maja 748 roku wiemy, że Bonifacy zarzucił Wirgiliuszowi naukę, że pod ziemią istnieje inny świat i inni ludzie. Zachariasz polecił sprawę zbadać, lecz o żadnym procesie ani potępieniu źródła nie mówią. Pisma Wirgiliusza nie zachowały się, więc tych poglądów bliżej nie znamy.

Jako biskup Wirgiliusz porządkował diecezję i zabiegał o jej uposażenie. Do Karantanii, której książę prosił o głosicieli wiary, sam nie pojechał, lecz wysłał tam biskupa misyjnego Modesta z grupą kapłanów. W Salzburgu wzniósł nową katedrę, poświęconą w 774 roku, i przeniósł do niej relikwie świętego Ruperta, pierwszego biskupa miasta. Z jego inicjatywy założono też w 784 roku salzburską księgę bracką, spis osób polecanych modlitwie wspólnoty, najstarszą zachowaną księgę tego rodzaju.

Zmarł w Salzburgu 27 listopada 784 roku, po blisko czterdziestu latach kierowania tamtejszym Kościołem, i został pochowany w katedrze, którą zbudował. W 1181 roku, podczas budowy nowej katedry, odnaleziono jego grób, co ożywiło jego kult. Papież Grzegorz IX kanonizował go w 1233 roku. Wraz ze świętym Rupertem jest czczony jako patron archidiecezji salzburskiej. Jan Paweł II w homilii w Salzburgu w 1998 roku wspomniał go jako świętego biskupa z Irlandii, który konsekrował pierwszą katedrę miasta.