
Św. Wawrzyniec
Diakon · † 258
Diakon i męczennik, zarządca dóbr Kościoła, opiekun ubogich Rzymu
Święty Wawrzyniec był diakonem Kościoła rzymskiego w czasach papieża Sykstusa II. Poniósł śmierć męczeńską w 258 roku, podczas prześladowania chrześcijan za cesarza Waleriana. Jego imię wymienia Kanon Rzymski, czyli pierwsza modlitwa eucharystyczna. Kościół obchodzi jego święto 10 sierpnia, w rocznicę jego śmierci.
O jego pochodzeniu nie wiadomo nic pewnego. Według tradycji urodził się w Hiszpanii w pierwszej połowie III wieku, w Huesce w Aragonii lub w jej okolicy. Był jednym z diakonów Rzymu. Papież Sykstus II powierzył mu zarząd dóbr wspólnoty i troskę o potrzebujących: ubogich, wdowy i sieroty. Benedykt XVI nazwał go archidiakonem i zaufanym zarządcą dóbr Kościoła.
W 258 roku cesarz Walerian nakazał karać śmiercią biskupów, prezbiterów i diakonów. Papież Sykstus II został stracony 6 sierpnia. Święty Ambroży przekazuje, że Wawrzyniec szedł za nim i pytał, dokąd ojciec odchodzi bez swojego syna, a papież odpowiedział mu, by przestał płakać, bo po trzech dniach pójdzie za nim. Wawrzyniec zginął 10 sierpnia, cztery dni po swoim biskupie.
Według tradycji przekazanej przez Ojców Kościoła, gdy prześladowca zażądał od niego skarbów Kościoła, Wawrzyniec wskazał rzesze ubogich, których wspierał, jako właśnie te skarby. Ta sama tradycja mówi, że zginął na rozpalonej żelaznej kracie. Opowieści te spisali święty Ambroży, poeta Prudencjusz i święty Leon Wielki sto lat i więcej po wydarzeniach, dlatego ich szczegóły nie są historycznie pewne. Leon pisał, że Rzym zasłynął dzięki Wawrzyńcowi tak, jak Jerozolima dzięki Szczepanowi.
Ciało męczennika złożono w Rzymie przy via Tiburtina, na polu zwanym Verano. Rzymski wykaz rocznic męczenników z połowy IV wieku, zwany Depositio martyrum, notuje jego wspomnienie 10 sierpnia przy tej drodze. Cesarz Konstantyn wzniósł nad grobem pierwszą świątynię. Dzisiejsza bazylika Świętego Wawrzyńca za Murami, stojąca obok cmentarza Verano, została poważnie uszkodzona podczas bombardowania 19 lipca 1943 roku, a potem odbudowana.
Wawrzyniec jest jednym z patronów Rzymu, a także patronem diakonów, kucharzy i strażaków. Spadające gwiazdy widoczne w sierpniowe noce ludowa tradycja nazywa jego łzami. W 2008 roku, w roku jubileuszowym 1750-lecia jego męczeństwa, Benedykt XVI odwiedził jego bazylikę i przypomniał słowa Leona Wielkiego, że ogień płonący na zewnątrz był słabszy od miłości Chrystusa, która płonęła w jego wnętrzu. Kościół czci świętego Wawrzyńca od starożytności.