Św. Waldetruda

Matrona

Żona i matka, mniszka, założycielka klasztoru w Mons

Święta Waldetruda, we Francji i w Belgii znana jako Waudru, była frankijską arystokratką z VII wieku, żoną i matką, która w dojrzałym wieku przyjęła welon mniszki i założyła klasztor na wzgórzu Castrilocus. Wokół niego wyrosło miasto Mons w dzisiejszej Belgii, które czci ją jako patronkę. Martyrologium Rzymskie wspomina ją 9 kwietnia.

Wiadomości o niej są skromne. Jej żywot spisał nieznany mnich dopiero około 850 roku, ponad półtora wieku po jej śmierci. Podaje on tylko, że przyszła na świat za króla Dagoberta; roku jej urodzenia nie znamy. Jej rodzicami byli Waldebert i Bertylla z frankijskiej arystokracji, a rodzina miała siedzibę najpewniej w Cousolre, dziś we Francji. Młodszą siostrą Waldetrudy była święta Aldegunda, założycielka klasztoru w Maubeuge.

Zapewne bardzo młodo została wydana za Madelgara, możnego z Hainaut. Tradycja przypisuje im czworo dzieci czczonych jako święci: Landryka, Dentelina, który zmarł jako małe dziecko, oraz Aldetrudę i Madelbertę, późniejsze ksienie w Maubeuge. Także Martyrologium Rzymskie nazywa Waldetrudę matką czworga świętych, choć najstarsze żywoty o dzieciach nie wspominają.

Według żywota w Waldetrudzie dokonała się przemiana: to, co ją dotąd cieszyło, straciło dla niej wartość. Zapragnęła żyć dla Boga i pomagać ubogim, sierotom, wdowom, więźniom i podróżnym. Namówiła męża, aby za obopólną zgodą rozstali się i oddali służbie Bożej. Madelgar pierwszy wstąpił do klasztoru w Hautmont i przyjął imię Wincenty; później założył opactwo w Soignies i sam jest czczony jako święty.

Około 656 roku przyjęła welon z rąk świętego Autberta, biskupa Cambrai, i zamieszkała w małym domu z kaplicą na wzgórzu Castrilocus. Żywot wiąże wybór tego miejsca z radą pustelnika, świętego Gislena. Z czasem dołączyły do niej inne kobiety i tak powstał niewielki klasztor, któremu przewodziła. Aldegunda namawiała siostrę, by przeniosła się do większej wspólnoty w Maubeuge, lecz Waldetruda pozostała na swoim wzgórzu. Żywot nie ukrywa jej zmagań: pokus, tęsknoty za dawnym życiem i bólu, jaki sprawiały jej obmowy, ale mówi też o pokoju, który po latach odnalazła.

Zmarła 9 kwietnia. Roku źródła nie podają; tradycja wskazuje rok 686 albo 688. Jej kult jest poświadczony od IX wieku, a do jej grobu przybywali chorzy i pielgrzymi. Czczona jest jako święta od wczesnego średniowiecza, na długo przed ukształtowaniem się procesów kanonizacyjnych.

Wspólnota, którą założyła, stała się z czasem kapitułą kanoniczek, a wokół niej rozwinęło się miasto Mons, stolica prowincji Hainaut. Relikwie świętej spoczywają w kolegiacie jej imienia, wznoszonej od połowy XV wieku. Co roku w uroczystość Trójcy Przenajświętszej relikwiarz obwozi się po mieście na Złotym Wozie (Car d'Or). Zwyczaj ten wyrósł z błagalnych procesji z czasów wielkiej zarazy w połowie XIV wieku.