Św. Wacław

Święty Wacław był księciem Czech, sprawiedliwym i pobożnym władcą, który zginął z rąk brata Bolesława i jego ludzi. Kościół czci go jako męczennika, a Czesi jako głównego patrona swojego narodu. Jego wspomnienie przypada 28 września.

Był synem księcia Wratysława I i Drahomiry oraz wnukiem księcia Borzywoja I i świętej Ludmiły. Rok jego urodzenia nie jest znany dokładnie; najczęściej podaje się około 907 roku. Martyrologium Rzymskie mówi, że babka Ludmiła wykształciła go w mądrości Bożej i ludzkiej. Pius XI, powołując się na dawne żywoty, pisał, że Wacław uczył się także łaciny w Budču koło Pragi i że już jako chłopiec chętnie służył kapłanom przy Mszy.

Ojciec Wacława zmarł przedwcześnie, gdy syn był jeszcze małoletni, i rządy w jego imieniu objęła Drahomira. W tym czasie zamordowano Ludmiłę. Gdy Wacław dorósł, sam objął władzę. Martyrologium opisuje go jako człowieka surowego wobec siebie, a w rządach miłującego pokój i miłosiernego wobec ubogich, który w Pradze wykupywał całe grupy pogańskich niewolników wystawionych na sprzedaż, aby mogli przyjąć chrzest. Benedykt XVI przypominał, że Wacław sprowadzał kapłanów, budował kościoły, karmił głodnych, przyjmował pielgrzymów i nie pozwalał krzywdzić wdów.

Na Zamku Praskim zbudował rotundę świętego Wita, tam, gdzie dziś stoi katedra. Umieścił w niej relikwię ramienia świętego Wita, którą otrzymał od króla niemieckiego Henryka I. Pod naciskiem Henryka wybrał pokój zamiast wyniszczającej wojny i zgodził się płacić mu trybut. Część możnych nie akceptowała jednak ani jego rządów, ani jego wiary.

Bolesław zaprosił brata do swojego grodu w Starej Bolesławi. Następnego ranka, gdy Wacław jak zwykle szedł do kościoła na modlitwę, Bolesław napadł na niego, a towarzysze Bolesława zabili księcia przy kościele. Według legendy Wacław zdołał wcześniej powalić brata i oddał mu miecz na znak przebaczenia. Benedykt XVI mówił w Starej Bolesławi w 2009 roku, że Wacław potrafił przebaczyć bratu, który chciał go zabić. Zginął 28 września; jako rok jego śmierci podaje się zwykle 935. Starsza tradycja wskazywała rok 929 i według niej w 1929 roku obchodzono tysiąclecie jego męczeństwa.

Kilka lat po jego śmierci Bolesław kazał przenieść ciało ze Starej Bolesławi do rotundy świętego Wita w Pradze. Wacław był czczony jako męczennik już w X wieku, na długo przed powstaniem procesów kanonizacyjnych. Czesi nazywają go wiecznym księciem i dziedzicem ziemi czeskiej, a nad jego grobem w praskiej katedrze wznosi się kaplica świętego Wacława. Benedykt XVI zauważył, że korona wkładana na głowy następców Bolesława nie nosi imienia zabójcy, lecz imię Wacława.

W Polsce jest patronem katedry na Wawelu w Krakowie, noszącej wezwanie świętych Stanisława i Wacława. Jego babka, święta Ludmiła, ma swoje wspomnienie 16 września.