Św. Turybiusz z Mogrovejo

Święty Turybiusz z Mogrovejo był arcybiskupem Limy, który pod koniec XVI wieku nadał trwały kształt młodemu Kościołowi w Ameryce Południowej. Hiszpański prawnik, wybrany na biskupa jeszcze jako człowiek świecki, większość swojej posługi spędził w drodze, wśród rdzennych mieszkańców Peru. Kościół wspomina go 23 marca, w dniu śmierci.

Urodził się w listopadzie 1538 roku w miejscowości Mayorga w Hiszpanii, w szlacheckiej rodzinie o prawniczych tradycjach. Dzień jego narodzin źródła podają różnie. Studiował prawo, między innymi w Salamance i w Coimbrze, a potem został inkwizytorem w Grenadzie. Nie miał wtedy święceń kapłańskich.

W 1579 roku, na wniosek króla Filipa II, papież Grzegorz XIII mianował go arcybiskupem Limy, od kilku lat pozbawionej pasterza. Turybiusz wzbraniał się przed tą godnością, lecz w końcu ją przyjął. Otrzymał kolejne święcenia, a w sierpniu 1580 roku w Sewilli sakrę biskupią. Do Peru przypłynął w 1581 roku. Wysiadł w porcie Paita, daleko na północy, i resztę drogi przebył lądem. W maju dotarł do Limy.

Archidiecezja sięgała daleko poza granice dzisiejszego Peru. Arcybiskup trzykrotnie objechał ją w wizytacjach, często pieszo, i spędził poza Limą większą część z dwudziestu pięciu lat posługi. Głosił Ewangelię, udzielał sakramentów, zakładał parafie i szpitale dla ubogich. Nauczył się miejscowych języków, aby nauczać osobiście, i tego samego wymagał od duchownych. Bierzmował między innymi św. Różę z Limy i św. Marcina de Porres.

W latach 1582 i 1583 przewodniczył III synodowi prowincjalnemu w Limie, którego uchwały przez stulecia wyznaczały drogę Kościołowi w tej części świata. Jego owocem był katechizm po hiszpańsku oraz w językach keczua i ajmara, pierwsza książka wydana w Ameryce Południowej. Później zwołał jeszcze dwa synody prowincjalne i kilkanaście diecezjalnych. W Limie założył seminarium duchowne, uważane za pierwsze w Ameryce Łacińskiej, które działa do dziś. Bronił też prawa Metysów do święceń kapłańskich.

Podczas wizytacji widział krzywdy wyrządzane Indianom. Stawał w ich obronie przeciw urzędnikom, którzy przywłaszczali sobie pieniądze indiańskich wspólnot, i nie wahał się sięgać po ekskomunikę. Ściągnął tym na siebie niechęć wielu możnych, także wicekróla. Księżom przypominał, że mają być pasterzami, a nie kupcami. W czasie zarazy sam szedł do chorych i oddawał im to, co miał.

Zmarł 23 marca 1606 roku, w Wielki Czwartek, podczas kolejnej wizytacji, w miejscowości Saña na północy Peru. Według przekazu umierał wśród swoich wiernych, a jeden z Indian grał mu na flecie. Papież Innocenty XI beatyfikował go w 1679 roku, a Benedykt XIII kanonizował 10 grudnia 1726 roku. W 1983 roku Jan Paweł II ogłosił go patronem biskupów Ameryki Łacińskiej.