Św. Tomasz z Akwinu

Święty Tomasz z Akwinu był dominikaninem, kapłanem i jednym z największych teologów w dziejach Kościoła, autorem „Sumy teologicznej”. Kościół nazywa go Doktorem Powszechnym, a tradycja także Doktorem Anielskim. Jego wspomnienie liturgiczne przypada 28 stycznia.

Urodził się na zamku Roccasecca koło Akwinu, w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Roku jego urodzenia nie znamy dokładnie: podaje się przełom lat 1224 i 1225. Pierwsze nauki pobierał w opactwie na Monte Cassino, a potem studiował w Neapolu, gdzie na uniwersytecie założonym przez cesarza Fryderyka II poznał myśl Arystotelesa. Tam też zrodziło się jego powołanie do Zakonu Kaznodziejskiego, założonego niedawno przez św. Dominika.

Gdy przywdział habit, rodzina sprzeciwiła się temu i musiał na pewien czas wrócić do domu. W 1245 roku, już pełnoletni, mógł pójść za powołaniem. Zakon wysłał go do Paryża, gdzie studiował teologię pod kierunkiem św. Alberta Wielkiego, a potem razem z mistrzem znalazł się w Kolonii.

Powołany na dominikańską katedrę teologii w Paryżu, zaczął pisać i nie przestał niemal do śmierci. Objaśniał Pismo Święte i dzieła Arystotelesa, napisał też „Sumę przeciw poganom”. Pokazywał, że wiara i rozum nie są sobie przeciwne, bo pochodzą z jednego źródła prawdy, i że łaska nie niszczy natury, lecz ją zakłada i udoskonala.

Od 1261 do 1265 roku przebywał w Orvieto. Papież Urban IV zlecił mu ułożenie tekstów liturgicznych na święto Bożego Ciała; Tomaszowi przypisuje się hymny eucharystyczne, które Kościół śpiewa do dziś. W Rzymie, gdzie mieszkał do 1268 roku, rozpoczął „Sumę teologiczną”. W 1269 roku wrócił na drugi cykl wykładów do Paryża, a potem przełożeni posłali go do Neapolu. W Wielkim Poście 1273 roku głosił tam ludowi kazania o Składzie Apostolskim, Modlitwie Pańskiej, Pozdrowieniu Anielskim i przykazaniach.

W grudniu 1273 roku, po tym, czego doświadczył podczas Mszy Świętej, przerwał pisanie. Sekretarzowi i przyjacielowi, Reginaldowi z Piperno, wyznał, że wszystko, co napisał, jest tylko stertą słomy. „Suma teologiczna” pozostała nieukończona. Wcześni biografowie przekazali, że gdy w Neapolu modlił się przed krucyfiksem, usłyszał słowa: „Dobrze o Mnie napisałeś, Tomaszu. Jaka ma być twoja nagroda?” Odpowiedział: „Nic innego, tylko Ty, Panie!”

Wezwany przez papieża Grzegorza X na sobór w Lyonie, wyruszył w drogę, lecz zachorował i zatrzymał się w opactwie cystersów w Fossanova. Przyjmując Wiatyk, poddał wszystko, czego nauczał i co napisał, osądowi Kościoła. Zmarł tam 7 marca 1274 roku. Jan XXII kanonizował go 18 lipca 1323 roku w Awinionie, a św. Pius V w 1567 roku ogłosił doktorem Kościoła. Leon XIII ustanowił go w 1880 roku patronem szkół i uczelni katolickich. Dzień wspomnienia, 28 stycznia, upamiętnia przeniesienie jego relikwii do Tuluzy w 1369 roku.