Św. Tomasz Becket

Święty Tomasz Becket był arcybiskupem Canterbury i męczennikiem. Najpierw kanclerz i przyjaciel króla Anglii Henryka II, jako biskup stanął w obronie wolności Kościoła i zapłacił za to wygnaniem, a w końcu życiem. Kościół wspomina go 29 grudnia, w dniu śmierci.

Urodził się w Londynie 21 grudnia jako syn kupca Gilberta i Matyldy, rodem z Normandii. Roku jego urodzenia nie znamy na pewno: źródła podają 1118 lub 1120. Uczył się u kanoników w Merton, a potem w Paryżu. Jako młody człowiek trafił na dwór arcybiskupa Canterbury Teobalda, który wysłał go na studia prawnicze do Bolonii i Auxerre, a w 1154 roku wyświęcił na diakona i mianował archidiakonem Canterbury.

W 1155 roku młody król Henryk II mianował go kanclerzem królestwa. Tomasz stał się najbliższym współpracownikiem i przyjacielem władcy. Żył wystawnie, towarzyszył królowi na polowaniach i wyprawach wojennych, a zarazem był hojny dla ubogich.

Po śmierci Teobalda król doprowadził do wyboru Tomasza na arcybiskupa Canterbury. Na początku czerwca 1162 roku Tomasz, dotąd diakon, przyjął święcenia kapłańskie, a nazajutrz sakrę biskupią. Odtąd zmienił sposób życia: zrezygnował z urzędu kanclerza, modlił się, pościł, nosił włosiennicę i wspierał ubogich. Wkrótce popadł w spór z królem, który chciał podporządkować sobie Kościół w Anglii. W 1164 roku odmówił przyłożenia pieczęci do konstytucji klarendońskich, ograniczających niezależność sądów kościelnych i prawo odwoływania się do papieża.

Jesienią 1164 roku, po sądzie w Northampton, arcybiskup potajemnie opuścił Anglię. We Francji papież Aleksander III nie przyjął jego rezygnacji z urzędu. Tomasz zamieszkał u cystersów w Pontigny, a gdy Henryk II zagroził temu zakonowi, przeniósł się do Sens pod opiekę króla Francji Ludwika VII. Wygnanie trwało sześć lat.

Latem 1170 roku doszło do pojednania z królem i na początku grudnia Tomasz wrócił do Canterbury. Spór jednak odżył, gdy nie zgodził się zdjąć kar kościelnych z biskupów, którzy wbrew prawom Canterbury koronowali syna króla. Gniewne słowa, które wyrwały się Henrykowi II, czterej rycerze wzięli dosłownie. 29 grudnia 1170 roku, w porze nieszporów, zabili arcybiskupa mieczami w jego katedrze. Według relacji naocznego świadka mówił przed śmiercią, że gotów jest umrzeć dla imienia Jezusa i w obronie Kościoła.

Wieść o zbrodni wstrząsnęła chrześcijańską Europą, a lud od razu czcił Tomasza jako męczennika. Papież Aleksander III kanonizował go 21 lutego 1173 roku. W następnym roku Henryk II odbył publiczną pokutę przy jego grobie. Canterbury stało się jednym z najważniejszych celów pielgrzymek średniowiecznej Europy; sanktuarium zniszczono w 1538 roku, za panowania Henryka VIII. W 1982 roku Jan Paweł II przypomniał w katedrze w Canterbury, że pod jej dachem święty Tomasz Becket poniósł męczeństwo.