Św. Stefan Węgierski

Święty Stefan był pierwszym królem Węgier. Martyrologium Rzymskie podaje, że otrzymał koronę od papieża Sylwestra II, krzewił wiarę chrześcijańską wśród Węgrów, zorganizował Kościół w swoim królestwie, a poddanymi rządził sprawiedliwie i w pokoju. Był mężem bł. Gizeli i ojcem św. Emeryka. Kościół wspomina go 16 sierpnia.

Urodził się w Ostrzyhomiu jako syn księcia Gejzy, za którego panowania wśród Węgrów zaczęło się szerzyć chrześcijaństwo. Dokładny rok jego urodzenia nie jest znany; podaje się daty od 969 do 980 roku. Nosił imię Vajk, a na chrzcie otrzymał imię Stefan, na cześć pierwszego męczennika, patrona diecezji pasawskiej. Według tradycji ochrzcił go św. Wojciech. Poślubił Gizelę, siostrę księcia bawarskiego Henryka, późniejszego cesarza, którego Kościół czci jako świętego. Po śmierci ojca, w 997 roku, objął władzę.

Za pośrednictwem opata Astryka zwrócił się do Sylwestra II, który pod koniec 1000 roku przesłał mu koronę królewską. Jan Paweł II przypominał, że Stefan został nią koronowany w Boże Narodzenie tego roku i przyjął ją nie jako zaszczyt, lecz jako służbę. Król założył dziesięć diecezji i budował katedry, wspierał życie zakonne i wydawał prawa. Ufundował też domy dla węgierskich pielgrzymów, między innymi w Rzymie, w pobliżu grobu świętego Piotra. Martyrologium Rzymskie podaje, że na jego prośbę przybyli z Polski na Węgry pustelnicy Andrzej Świerad i Benedykt.

Spośród jego dzieci tylko Emeryk dożył młodości. Ojciec troszczył się o jego wykształcenie i powierzył go nauczycielom, wśród których był św. Gerard, późniejszy biskup Csanádu. Dla syna przygotował pouczenia o wierze i rządzeniu, zwane Napomnieniami. Pisał w nich między innymi, że kraj jednego języka i jednego obyczaju jest słaby, i zalecał życzliwie przyjmować cudzoziemców. Emeryk zginął jednak na polowaniu 2 września 1031 roku.

Po śmierci syna doszło do sporów o następstwo tronu. Krewny króla Wazul, oskarżony o spisek, został oślepiony; dawne przekazy różnie opisują tę sprawę i rolę samego Stefana. Na następcę król wyznaczył syna swojej siostry, Piotra Orseolo. Nie mając bezpośredniego dziedzica, jak przypominał Jan Paweł II, oddał swój lud w opiekę Maryi, Wielkiej Pani Węgrów, ofiarowując Jej koronę. Zmarł w Székesfehérvárze 15 sierpnia 1038 roku, w uroczystość Wniebowzięcia, i został pochowany obok syna.

W 1083 roku król Władysław, za pontyfikatu papieża Grzegorza VII, ogłosił w Székesfehérvárze świętymi Stefana, jego syna Emeryka i biskupa Gerarda. Na Węgrzech główne święto Stefana przypada 20 sierpnia, w rocznicę podniesienia jego relikwii. Jego prawa ręka, czczona jako relikwia, jest przechowywana w Budapeszcie. Węgrzy czczą go jako patrona swojej ojczyzny.