Św. Stanisław Kostka

Święty Stanisław Kostka był polskim nowicjuszem Towarzystwa Jezusowego. Zmarł w Rzymie w dziesiątym miesiącu nowicjatu, zanim skończył osiemnaście lat. Jest patronem Polski i młodzieży. Martyrologium Rzymskie wspomina go 15 sierpnia, w dniu jego śmierci; w Polsce jego święto obchodzi się 18 września.

Urodził się w 1550 roku w Rostkowie na Mazowszu, a ochrzczony został w pobliskim Przasnyszu. Był synem Jana Kostki, kasztelana zakroczymskiego i senatora Królestwa Polskiego, oraz Małgorzaty z Kryskich. W 1564 roku wyjechał ze starszym bratem Pawłem i wychowawcą do Wiednia, by uczyć się w kolegium jezuitów.

W Wiedniu wyróżniał się pobożnością, która drażniła Pawła; brat traktował go szorstko, a nawet bił. Gdy zamknięto jezuicki konwikt, bracia zamieszkali u luteranina. Tam Stanisław ciężko zachorował, a gospodarz nie chciał wpuścić do domu katolickiego kapłana. Jak później zwierzał się wychowawcy i współbratu, święta Barbara, której się polecał, przyszła do niego z dwoma aniołami i przyniosła mu Komunię świętą. Według bulli kanonizacyjnej Matka Boża złożyła mu potem w ramiona Dzieciątko Jezus; wtedy wyzdrowiał i postanowił wstąpić do Towarzystwa Jezusowego.

Jezuici w Wiedniu, obawiając się gniewu jego ojca, nie chcieli go przyjąć. W sierpniu 1567 roku Stanisław uciekł więc potajemnie, zamienił strój szlachcica na ubiór ubogiego pielgrzyma i ruszył pieszo w drogę. Ta sama bulla opowiada, że Paweł ścigał go konno, ale go nie rozpoznał. W Dylindze prowincjał Piotr Kanizjusz, dziś święty i doktor Kościoła, poddał go próbie, polecając mu posługę w konwikcie, a potem wysłał do Rzymu. Tam 28 października 1567 roku przełożony generalny, święty Franciszek Borgiasz, przyjął go do nowicjatu przy kościele Sant'Andrea al Quirinale.

Mistrz nowicjuszy widział w nim wzór życia zakonnego. Stanisław chętnie wykonywał najprostsze prace i szczególnie czcił Matkę Bożą. Za jego zawołanie uważa się słowa „Ad maiora natus sum”, „Do wyższych rzeczy jestem stworzony”. W sierpniu 1568 roku zachorował i w liście do Matki Bożej prosił, by mógł obchodzić święto Wniebowzięcia razem z Nią w niebie. Zmarł w pierwszych godzinach 15 sierpnia 1568 roku, w dniu tego święta, jak wcześniej zapowiadał. Spoczywa w kościele Sant'Andrea al Quirinale.

Papież Paweł V beatyfikował go w 1605 roku, a Benedykt XIII kanonizował 31 grudnia 1726 roku, razem ze świętym Alojzym Gonzagą. Jan Paweł II wspominał, że jako student w Rzymie przychodził niemal codziennie modlić się przy jego grobie; w 1988 roku porównał jego krótkie życie, które zaczęło się w Rostkowie i prowadziło przez Wiedeń do Rzymu, do wielkiego biegu ku świętości. W 2018 roku, w 450. rocznicę jego śmierci, papież Franciszek życzył młodym, by jego zawołanie było dla nich natchnieniem.