Św. Spirydon z Trimituntu

Święty Spirydon był w IV wieku biskupem Trimituntu na Cyprze. Zanim został pasterzem Kościoła, pasł owce i z pokory nie porzucił tego zajęcia także jako biskup. Martyrologium Rzymskie nazywa go prawdziwym pasterzem owiec, którego cudowne czyny sławili wszyscy. Kościół wspomina go 12 grudnia.

Niemal wszystko, co o nim wiadomo, przekazali starożytni historycy Kościoła: Rufin z Akwilei, Sokrates Scholastyk i Sozomen. Roku jego urodzenia nie znamy. Sozomen pisze, że był wieśniakiem, miał żonę i dzieci; z imienia znana jest córka Irena, która żyła w dziewictwie i zmarła przed ojcem. Według Sokratesa Spirydon już jako pasterz owiec odznaczał się taką świętością, że powierzono mu biskupstwo w Trimituncie, dzisiejszej Tremetusii.

Według opowieści, które krążyły o nim na Cyprze, pewnej nocy złodzieje zakradli się do jego owczarni, lecz niewidzialna siła zatrzymała ich tam do rana. Biskup uwolnił ich, upomniał, by żyli z uczciwej pracy, i podarował im barana, aby nie czuwali na próżno. Innym razem ktoś upomniał się o kosztowność oddaną na przechowanie Irenie, która zmarła, nie mówiąc nikomu, gdzie ją ukryła. Spirydon miał wtedy pójść na grób córki, zapytać ją o depozyt i otrzymać odpowiedź.

Sozomen dodaje, że część plonów Spirydon rozdawał ubogim, a część pożyczał potrzebującym bez procentu. Zmęczonemu wędrowcowi, który przyszedł do niego w Wielkim Poście, kazał podać soloną wieprzowinę, bo nie było w domu chleba ani mąki, i jadł razem z nim, przypominając, że dla czystych wszystko jest czyste. Gdy zaś uczony biskup Tryfiliusz, przytaczając Ewangelię, zastąpił proste słowo tekstu wytworniejszym, Spirydon zapytał go przy wszystkich, czy jest lepszy od Tego, który je wypowiedział.

Rufin i Sokrates wymieniają Spirydona wśród biskupów zgromadzonych w 325 roku na soborze w Nicei, choć w zachowanych listach uczestników jego imienia nie ma. Święty Atanazy wymienia go obok Tryfiliusza wśród biskupów Cypru, którzy podpisali postanowienia synodu w Sardyce z około 343 roku.

Rok śmierci Spirydona nie jest pewny; tradycja podaje 348. Pierwszy jego żywot spisał w połowie VII wieku biskup Teodor z Pafos. Relikwie świętego przeniesiono pod koniec VII wieku do Konstantynopola, a w połowie XV wieku, gdy miasto zdobyli Turcy, na wyspę Korfu. Spoczywają tam do dziś w kościele jego imienia, a mieszkańcy czczą go jako patrona wyspy.

Spirydon jest czczony jako święty od starożytności, bez formalnej kanonizacji. Chrześcijański Wschód nazywa go Cudotwórcą i także obchodzi jego pamięć 12 grudnia. Dawne Martyrologium Rzymskie wspominało go 14 grudnia i zaliczało do wyznawców okaleczonych w czasie prześladowań; obecne wydanie tej wiadomości nie powtarza. Papież Franciszek, odwiedzając Cypr w 2021 roku, wymienił go wśród najbardziej znanych i czczonych świętych tej wyspy.