Św. Robert Southwell
Kapłan · † 1595
Prezbiter i męczennik, jezuita, poeta, misjonarz w elżbietańskiej Anglii
Święty Robert Southwell był angielskim jezuitą, kapłanem i poetą. Przez sześć lat potajemnie służył katolikom w Londynie i okolicach, a w 1595 roku poniósł śmierć męczeńską w Tyburn. Należy do grona Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii. Martyrologium Rzymskie wspomina go 21 lutego, w dniu śmierci.
Urodził się około 1561 roku w Horsham St Faith w hrabstwie Norfolk, w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Wychowano go w wierze katolickiej, której w Anglii królowej Elżbiety I nie wolno było swobodnie wyznawać. Dlatego jako chłopiec został wysłany na naukę na kontynent, najpierw do kolegium angielskiego w Douai, a potem do Paryża.
W Paryżu poprosił o przyjęcie do Towarzystwa Jezusowego. Początkowo mu odmówiono ze względu na młody wiek, lecz w 1578 roku został przyjęty do zakonu w Rzymie. W 1584 roku przyjął święcenia kapłańskie, a potem był prefektem studiów w Kolegium Angielskim w Rzymie.
W 1586 roku wyruszył wraz z ojcem Henrym Garnetem na misję do Anglii. Prawo karało tam wówczas śmiercią, jako zdrajcę, każdego poddanego królowej, który przyjął katolickie święcenia kapłańskie i przebywał w kraju. Southwell działał pod przybranym nazwiskiem Cotton. Przenosił się z jednego katolickiego domu do drugiego, sprawował sakramenty, odwiedzał więźniów i pomagał nowo przybyłym kapłanom. Schronienie znalazł w domu hrabiny Arundel, której mąż, św. Filip Howard, był więziony w Tower.
W ukryciu wiele pisał, aby umacniać prześladowanych. Z myślą o uwięzionym Filipie Howardzie powstał An Epistle of Comfort (List pociechy), skierowany do kapłanów i świeckich więzionych za wiarę. Większość jego wierszy religijnych pochodzi z lat posługi w Londynie. Najbardziej znane są bożonarodzeniowy wiersz The Burning Babe (Płonące Dziecię) oraz długi poemat Saint Peter's Complaint (Skarga świętego Piotra) o żalu apostoła po zaparciu się Jezusa. Jego utwory chętnie czytano już za jego życia i do dziś są cenione.
W 1592 roku został pojmany w Uxendon pod Harrow, w domu katolickiej rodziny Bellamych, do której przyjechał z posługą. Zdradziła go córka gospodarzy, wcześniej sama uwięziona i poddana naciskom łowcy księży Richarda Topcliffe'a. Southwella wielokrotnie torturowano, lecz nie wydał nikogo. W więzieniu spędził blisko trzy lata, w większości w londyńskiej Tower. 20 lutego 1595 roku stanął przed sądem w Westminsterze i został skazany na śmierć za zdradę stanu. Nazajutrz zawleczono go do Tyburn. Pod szubienicą wyznał, że jest kapłanem katolickim i jezuitą, i zaprzeczył, jakoby kiedykolwiek zamierzał coś złego przeciw królowej. Został powieszony, a zebrani nie pozwolili, by odcięto go jeszcze żywego.
Papież Pius XI beatyfikował go 15 grudnia 1929 roku, a Paweł VI kanonizował 25 października 1970 roku razem z trzydziestoma dziewięcioma innymi męczennikami z Anglii i Walii.