Św. Robert Bellarmin

Biskup · 1542-1621

Biskup i doktor Kościoła, jezuita i kardynał, autor Kontrowersji

Święty Robert Bellarmin był włoskim jezuitą i teologiem, kardynałem i arcybiskupem Kapui, który w czasach po Soborze Trydenckim bronił nauki katolickiej w sporach z reformacją. Jest doktorem Kościoła, a jego wspomnienie przypada 17 września.

Urodził się 4 października 1542 roku w Montepulciano w Toskanii. Jego matka była siostrą Marcella Cerviniego, późniejszego papieża Marcelego II. Uczył się w kolegium jezuitów w rodzinnym mieście i 20 września 1560 roku, pokonawszy opór ojca, wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Studiował w Rzymie, Padwie i Lowanium. W 1570 roku przyjął święcenia kapłańskie i przez kilka lat wykładał teologię w Lowanium, gdzie słynął także jako kaznodzieja.

W 1576 roku wezwano go do Kolegium Rzymskiego, gdzie przez dziesięć lat wykładał apologetykę. Z tych wykładów powstały Kontrowersje, systematyczny wykład nauki katolickiej w kwestiach spornych z protestantami. Benedykt XVI zauważył, że Bellarmin unikał w nich tonu polemicznego i przekonywał argumentami rozumu i Tradycji. Od 1588 roku był ojcem duchownym studentów jezuickich w kolegium, wśród nich świętego Alojzego Gonzagi. Później kierował kolegium jako rektor, a następnie prowincją zakonną.

Klemens VIII uczynił go teologiem papieskim i konsultorem Świętego Oficjum, a 3 marca 1599 roku mianował kardynałem. W latach 1597 i 1598 powstał jego krótki katechizm, najpopularniejsze z jego dzieł, wydawane setki razy w kilkudziesięciu językach. W Świętym Oficjum uczestniczył w procesie Giordana Bruna i współtworzył listę tez z jego pism uznanych za heretyckie; Bruno odmówił ich odwołania i w 1600 roku został spalony w Rzymie.

Arcybiskupem Kapui został 18 marca 1602 roku, a sakrę przyjął 21 kwietnia. Przez trzy lata gorliwie głosił kazania, co tydzień odwiedzał parafie i zwołał trzy synody diecezjalne oraz synod prowincjalny. Po dwóch konklawe w 1605 roku nowy papież Paweł V zatrzymał go w Rzymie; Bellarmin pracował w kongregacjach Kurii i bronił praw Stolicy Apostolskiej wobec Wenecji i Anglii. W 1616 roku z polecenia papieża upomniał Galileusza, by porzucił naukę Kopernika o ruchu Ziemi wokół Słońca.

W ostatnich latach pisał dzieła duchowe, owoc corocznych rekolekcji, wśród nich De arte bene moriendi o sztuce dobrego umierania. Benedykt XVI przypominał jego naukę, że nie ma prawdziwej reformy Kościoła bez osobistego nawrócenia. Zmarł w Rzymie 17 września 1621 roku w jezuickim nowicjacie przy kościele świętego Andrzeja. Jego relikwie spoczywają w rzymskim kościele świętego Ignacego.

Proces beatyfikacyjny trwał bardzo długo. Pius XI beatyfikował Bellarmina 13 maja 1923 roku, kanonizował 29 czerwca 1930 roku, a w 1931 roku ogłosił doktorem Kościoła. Papież Leon XIV, z domu Robert Francis Prevost, ma go za swojego patrona i obchodzi imieniny w dniu jego wspomnienia.