Św. Rafał Kalinowski

Kapłan · 1835-1907

Prezbiter, karmelita bosy, powstaniec styczniowy, zesłaniec syberyjski

Święty Rafał Kalinowski, w zakonie Rafał od św. Józefa, był inżynierem i oficerem, uczestnikiem powstania styczniowego i zesłańcem syberyjskim, a w dojrzałym wieku został karmelitą bosym i kapłanem. Przyczynił się do odnowy Karmelu na ziemiach polskich. Martyrologium Rzymskie wspomina go 15 listopada, w dniu jego śmierci.

Urodził się 1 września 1835 roku w Wilnie i na chrzcie otrzymał imię Józef. Jego ojciec Andrzej uczył matematyki w wileńskim Instytucie Szlacheckim, który Józef ukończył. Po dwóch latach studiów agronomicznych w Hory-Horkach kształcił się w Akademii Inżynierii Wojskowej w Petersburgu, gdzie uzyskał dyplom inżyniera i stopień porucznika. Pracował przy projektowaniu kolei Kursk-Kijów-Odessa. W tych latach przestał przystępować do sakramentów.

Gdy w 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe przeciw rosyjskiemu panowaniu, nie wierzył w jego powodzenie i pisał, że ojczyzna potrzebuje potu, a nie krwi. Nie chciał jednak stać z boku: wystąpił z carskiego wojska i w Wilnie kierował sprawami wojskowymi powstańczych władz Litwy. W sierpniu tego roku, po blisko dziesięciu latach przerwy, przystąpił do spowiedzi. Aresztowany 24 marca 1864 roku, został skazany na śmierć; wyrok zamieniono na dziesięć lat katorgi na Syberii.

Po dziewięciu miesiącach drogi dotarł w okolice Bajkału. Katorgę odbywał w Usolu, później przebywał w Irkucku. Współzesłańców podtrzymywał na duchu, dzielił się z nimi tym, co miał, a dzieci uczył katechizmu. Wolność odzyskał w 1874 roku, lecz nie pozwolono mu osiąść na Litwie. Przez trzy lata, głównie w Paryżu, był wychowawcą księcia Augusta Czartoryskiego, późniejszego salezjanina, dziś błogosławionego.

W 1877 roku, mając czterdzieści dwa lata, wstąpił do karmelitów bosych w Grazu w Austrii i otrzymał imię Rafał od św. Józefa. Święcenia kapłańskie przyjął 15 stycznia 1882 roku w Czernej koło Krakowa, w jedynym wówczas klasztorze karmelitów bosych na ziemiach polskich. Jeszcze w tym samym roku został tam przeorem. Przyczynił się do powstania klasztorów karmelitanek bosych w Przemyślu i we Lwowie, a w 1892 roku założył w Wadowicach klasztor z niższym seminarium.

Wiele godzin spędzał w konfesjonale i na kierownictwie duchowym; współbracia nazywali go męczennikiem konfesjonału. Leżała mu na sercu jedność Kościoła, zwłaszcza pojednanie z prawosławnymi. Zmarł 15 listopada 1907 roku w Wadowicach, w klasztorze, który sam założył. Pochowano go na cmentarzu klasztornym w Czernej, a dziś jego relikwie spoczywają w tamtejszym kościele.

Jan Paweł II, urodzony w Wadowicach, od młodości słyszał o jego świętości. Beatyfikował go 22 czerwca 1983 roku w Krakowie razem z bratem Albertem Chmielowskim, także powstańcem z 1863 roku, a kanonizował 17 listopada 1991 roku w Rzymie. W Polsce wspomnienie św. Rafała obchodzi się 20 listopada.