Św. Pius X

Święty Pius X, właściwie Giuseppe Sarto, był papieżem od 1903 do 1914 roku. Program pontyfikatu streścił słowami „odnowić wszystko w Chrystusie”. Zachęcał wiernych do częstej Komunii świętej i otworzył do niej drogę dzieciom. Kościół wspomina go 21 sierpnia.

Urodził się 2 czerwca 1835 roku w Riese koło Treviso, w ubogiej rodzinie, jako drugie z dziesięciorga dzieci. Jego ojciec był gońcem gminnym. Do gimnazjum w Castelfranco chodził codziennie pieszo. Gdy w 1852 roku ojciec zmarł, Giuseppe mógł przejąć jego posadę, lecz matka wsparła jego powołanie. Ukończył seminarium w Padwie i w 1858 roku, w wieku dwudziestu trzech lat, przyjął święcenia kapłańskie.

Przez dziewięć lat był wikariuszem w Tombolo, potem proboszczem w Salzano, a od 1875 roku kanonikiem katedry w Treviso i ojcem duchownym seminarium. Już jako proboszcz sam opracował katechizm. W 1884 roku został biskupem Mantui, a w 1893 roku kardynałem i patriarchą Wenecji. Wszędzie dał się poznać jako duszpasterz pokorny, prosty i hojny wobec potrzebujących.

Na papieża wybrano go 4 sierpnia 1903 roku. Wahał się, czy przyjąć ten urząd, bo nie uważał się za godnego. Zreorganizował Kurię Rzymską i rozpoczął prace nad Kodeksem prawa kanonicznego, który ogłosił dopiero jego następca, Benedykt XV. W motu proprio o muzyce kościelnej z 1903 roku nazwał czynny udział wiernych w liturgii pierwszym i niezbędnym źródłem ducha chrześcijańskiego. Za jego sprawą dekret z 1905 roku zachęcił do częstej, nawet codziennej Komunii świętej, a dekret Quam singulari z 1910 roku dopuścił do niej dzieci, które zaczynają używać rozumu, około siódmego roku życia. Dla diecezji rzymskiej wydał katechizm, który rozpowszechnił się w całych Włoszech i poza nimi, a w 1909 roku założył Papieski Instytut Biblijny.

Stanowczo wystąpił przeciw modernizmowi, zwłaszcza w encyklice Pascendi z 1907 roku, aby chronić wiernych przed błędnymi poglądami na wiarę i Objawienie. Kampania przeciw modernistom miała jednak także ciemną stronę: podejrzenia i donosy dotknęły również uczonych i duchownych wiernych Kościołowi.

Ostatnie tygodnie jego życia przyćmił wybuch wojny w Europie. 2 sierpnia 1914 roku wezwał katolików całego świata, by modlili się o pokój do Chrystusa, Księcia Pokoju. Zmarł w Rzymie 20 sierpnia 1914 roku, a jego wspomnienie obchodzi się nazajutrz. W testamencie napisał, że urodził się ubogi, żył ubogo i jest pewien, że umrze bardzo ubogi. Pius XII beatyfikował go w 1951 roku, a 29 maja 1954 roku ogłosił świętym.