
Św. Piotr To Rot
Męczennik · 1912-1945
Męczennik, katechista, mąż i ojciec, pierwszy święty Papui-Nowej Gwinei
Święty Piotr To Rot był świeckim katechistą z wioski Rakunai na wyspie Nowa Brytania, w dzisiejszej Papui-Nowej Gwinei, mężem i ojcem rodziny. Gdy w czasie drugiej wojny światowej japońscy okupanci uwięzili misjonarzy i zakazali praktyk religijnych, podtrzymywał wiarę swojej wspólnoty i oddał za nią życie. Jest pierwszym świętym swojego kraju. Kościół wspomina go 7 lipca.
Urodził się w 1912 roku w Rakunai, w ludzie Tolai. Jego rodzice, Angelo To Puia, wódz wioski, i Maria Ia Tumul, przyjęli chrzest jako dorośli i należeli do pierwszego pokolenia chrześcijan na wyspie. Jako osiemnastolatek Piotr wstąpił do szkoły katechistów Świętego Pawła w Taliligap, a w 1933 roku wrócił do Rakunai jako katechista.
W 1936 roku poślubił Paulę Ia Varpit; mieli troje dzieci. Jan Paweł II przypominał, że Piotr okazywał żonie głęboki szacunek, modlił się z nią rano i wieczorem i spędzał z dziećmi tyle czasu, ile mógł. Był znany z dobroci i łagodności. Siły czerpał z codziennej Mszy świętej i Komunii oraz z częstych odwiedzin u Najświętszego Sakramentu.
W 1942 roku Japończycy zajęli Nową Brytanię, a misjonarzy zamknęli w obozie. Piotr stał się wtedy jedynym duchowym przewodnikiem wiernych w Rakunai. Gromadził ludzi na modlitwie, uczył katechizmu, chrzcił, asystował przy zawieraniu małżeństw, odwiedzał chorych i wspierał ubogich. Przechowywał Najświętszy Sakrament i zanosił Komunię chorym i umierającym. Gdy władze okupacyjne zakazały wszelkiej działalności religijnej, nie przerwał swojej posługi.
Okupanci, chcąc zjednać sobie miejscowych przywódców, zalegalizowali wielożeństwo i zachęcali do niego. Piotr otwarcie się temu sprzeciwiał i bronił jedności i świętości małżeństwa. Mówił, że musi wypełnić swój obowiązek świadka Jezusa Chrystusa w Kościele. Naraził się w ten sposób tym, którzy chcieli wziąć drugą żonę, i w 1945 roku został aresztowany oraz skazany na dwa miesiące więzienia. W niewoli był spokojny, a nawet radosny, i mówił, że jest gotów umrzeć za wiarę i za swój lud. Wodzowi, który odwiedził go dzień przed śmiercią, powiedział: „Jestem tu z powodu tych, którzy łamią przysięgę małżeńską, i tych, którzy nie chcą, by dzieło Boże szło naprzód”.
W dniu śmierci poprosił żonę, by przyniosła mu krzyż katechisty. Zginął w lipcu 1945 roku w obozie Vunaiara, zabity zastrzykiem z trucizną. Mieszkańcy Rakunai od razu uznali jego śmierć za męczeństwo i na krzyżu nad jego grobem napisali: „Piotr To Rot, męczennik wiary”.
Jan Paweł II beatyfikował go 17 stycznia 1995 roku w Port Moresby jako pierwszego błogosławionego Papui-Nowej Gwinei. Biskupi Papui-Nowej Gwinei i Wysp Salomona poprosili o jego kanonizację bez badania cudu, a papież Franciszek przychylił się do tej prośby. Papież Leon XIV ogłosił go świętym 19 października 2025 roku na placu Świętego Piotra.