Św. Piotr Kanizjusz

Święty Piotr Kanizjusz był kapłanem Towarzystwa Jezusowego i doktorem Kościoła. W czasach reformacji przez kilkadziesiąt lat umacniał wiarę katolicką w krajach niemieckich: głosił kazania, zakładał kolegia i pisał, a najbardziej znanym jego dziełem jest Katechizm. Kościół wspomina go 21 grudnia.

Urodził się 8 maja 1521 roku w Nijmegen, mieście księstwa Geldrii w Świętym Cesarstwie Rzymskim, dziś w Holandii. Jego ojciec był burmistrzem. Piotr studiował w Kolonii, gdzie zbliżył się do kartuzów i do ludzi żyjących duchowością zwaną devotio moderna.

W 1543 roku odprawił w Moguncji ćwiczenia duchowne pod kierunkiem św. Piotra Fabera, jednego z pierwszych towarzyszy św. Ignacego Loyoli, i 8 maja wstąpił do jezuitów. Święcenia kapłańskie przyjął w czerwcu 1546 roku w Kolonii, a rok później uczestniczył w Soborze Trydenckim jako teolog biskupa Augsburga. We wrześniu 1549 roku złożył w Rzymie uroczystą profesję. Papież Paweł III pobłogosławił go wtedy na misję w Niemczech, a Piotr powierzył ją w Bazylice św. Piotra apostołom Piotrowi i Pawłowi. Z doktoratem teologii uzyskanym w Bolonii wyruszył do Bawarii.

Wykładał na uniwersytecie w Ingolstadt i był jego rektorem. W Wiedniu głosił kazania, posługiwał w szpitalach i więzieniach, a przez rok zarządzał diecezją, choć godności biskupiej nie przyjął. Od 1556 do 1569 roku był pierwszym prowincjałem jezuitów w Górnych Niemczech i zakładał kolegia, między innymi w Pradze, Monachium, Innsbrucku i Dylindze. W 1558 roku z polecenia papieża Pawła IV przebywał w Polsce, na sejmie w Piotrkowie. W Dylindze przyjął młodego Stanisława Kostkę, który uciekł z Wiednia, by wstąpić do jezuitów, i po miesiącu próby wysłał go do Rzymu.

Najtrwalszym jego dziełem są trzy katechizmy, ułożone w latach od 1555 do 1558: jeden dla studentów i dwa krótsze, dla dzieci i dla młodzieży szkolnej. Naukę wiary wyłożył w nich w pytaniach i odpowiedziach. Jeszcze za jego życia ukazało się około dwustu wydań, a w Niemczech przez pokolenia katechizm nazywano po prostu „Kanizjuszem”. W sporach religijnych unikał szorstkości i gniewnych słów. Tłumaczył w Rzymie, że większość Niemców, którzy przeszli na protestantyzm, uczyniła to bez własnej winy.

W 1580 roku przełożeni posłali go do Fryburga w Szwajcarii, aby założył tam kolegium. Przez siedemnaście lat głosił w tym mieście kazania i pisał. Zmarł tam 21 grudnia 1597 roku, w wieku siedemdziesięciu sześciu lat. Pochowano go w kościele św. Mikołaja, a w 1625 roku jego ciało przeniesiono do kościoła św. Michała przy kolegium jezuitów.

Papież Pius IX beatyfikował go w 1864 roku. W 1897 roku, w trzechsetną rocznicę jego śmierci, Leon XIII poświęcił mu encyklikę i nazwał go drugim po św. Bonifacym apostołem Niemiec. Pius XI kanonizował go 21 maja 1925 roku i tego samego dnia ogłosił doktorem Kościoła.