Św. Piotr Damiani
Biskup · 1007-1072
Biskup i doktor Kościoła, pustelnik z Fonte Avellana, reformator kleru
Święty Piotr Damiani był pustelnikiem i przeorem eremu w Fonte Avellana, kardynałem biskupem Ostii i jednym z głównych reformatorów Kościoła w XI wieku. Urodził się w 1007 roku w Rawennie, a zmarł w 1072 roku w Faenzy. Jest doktorem Kościoła, a jego wspomnienie liturgiczne przypada 21 lutego.
Pochodził z rodziny szlacheckiej, lecz ubogiej. Wcześnie stracił oboje rodziców i jego dzieciństwo nie było wolne od niedostatku i cierpienia. Opiekowali się nim siostra oraz starszy brat Damian, który przyjął go jak syna; od jego imienia pochodzi przydomek Damiani. Piotr uczył się w Faenzy i w Parmie, gdzie już jako dwudziestopięciolatek sam nauczał. Zalicza się go do najlepszych pisarzy łacińskiego średniowiecza.
Około 1035 roku porzucił nauczanie i wstąpił do pustelni Świętego Krzyża w Fonte Avellana, na pograniczu Marche i Umbrii, gdzie eremici żyli surowo, w duchu św. Romualda. Ku zbudowaniu mnichów spisał żywot tego świętego, a z czasem został przeorem. Ułożył regułę życia pustelniczego i założył kilka nowych eremów i klasztorów. Celę pustelnika nazywał miejscem, w którym Bóg rozmawia z ludźmi.
Z pustelni uważnie śledził życie Kościoła, w którym szerzyły się wówczas symonia, czyli kupczenie urzędami kościelnymi, i upadek obyczajów wśród duchowieństwa. Pisał o tym otwarcie i wzywał papieży oraz biskupów do odnowy. W 1057 roku papież Stefan IX mianował go kardynałem biskupem Ostii, a Piotr niechętnie i z żalem opuścił klasztor. Jako legat papieski podejmował trudne misje: w Mediolanie doprowadził do ugody w sporze o reformę duchowieństwa, a we Francji bronił praw opactwa w Cluny. Benedykt XVI nazwał go duszą reformy gregoriańskiej.
Sam uważał się przede wszystkim za mnicha. W 1067 roku uzyskał zgodę na powrót do Fonte Avellana i zrzekł się diecezji ostyjskiej. Spokój nie trwał długo: dwa lata później wysłano go do Frankfurtu, aby zapobiegł rozwodowi króla Henryka IV z żoną Bertą. Pozostawił listy, kazania, żywoty świętych, modlitwy i wiersze. W traktacie Dominus vobiscum pisał, że Kościół jest zarazem jeden we wszystkich i cały w każdym ze swoich członków, dlatego także pustelnik w samotnej celi modli się w jedności z całym Kościołem. Podpisywał się jako Piotr, ostatni sługa mnichów.
Na początku 1072 roku udał się do rodzinnej Rawenny, aby przywrócić pokój po tym, jak tamtejszy arcybiskup poparł antypapieża. W drodze powrotnej nagle zachorował i zatrzymał się w benedyktyńskim klasztorze Santa Maria Vecchia w Faenzy. Tam zmarł w nocy z 22 na 23 lutego 1072 roku.
Piotr Damiani nigdy nie został formalnie kanonizowany. Lud czcił go jako świętego już od dnia pogrzebu w Faenzy. W 1828 roku papież Leon XII rozciągnął obchód jego święta na cały Kościół i ogłosił go doktorem Kościoła. Dante umieścił go wśród świętych w Raju swojej Boskiej komedii.