Św. Paweł Miki i Towarzysze

Święci Paweł Miki i Towarzysze to dwudziestu sześciu chrześcijan ukrzyżowanych 5 lutego 1597 roku na wzgórzu Nishizaka w Nagasaki. Było wśród nich trzech japońskich jezuitów, sześciu franciszkanów i siedemnastu świeckich, w tym trzech chłopców. Są pierwszymi męczennikami Japonii wyniesionymi na ołtarze. Kościół wspomina ich 6 lutego, nazajutrz po dniu śmierci.

Ewangelię przyniósł do Japonii w 1549 roku św. Franciszek Ksawery i w ciągu czterdziestu lat przyjęło ją około dwustu tysięcy ludzi. W 1587 roku władca kraju Toyotomi Hideyoshi nakazał misjonarzom opuścić Japonię, lecz zakazu nie egzekwowano surowo. Gdy jesienią 1596 roku sztorm wyrzucił na japoński brzeg hiszpański statek, Hideyoshi nabrał podejrzeń, że misjonarze torują drogę podbojowi kraju, i w grudniu kazał uwięzić franciszkanów przybyłych trzy lata wcześniej z Filipin.

Paweł Miki pochodził z zamożnej rodziny z okolic Osaki. Roku jego urodzenia nie znamy na pewno: źródła podają daty od 1556 do 1566. Ochrzczony jako pięcioletnie dziecko, uczył się u jezuitów i w wieku dwudziestu dwóch lat wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Zasłynął jako kaznodzieja, który umiał rozmawiać z buddystami. Od święceń kapłańskich dzieliło go kilka miesięcy, gdy aresztowano go razem z Janem z Goto i Jakubem Kisai, którzy śluby zakonne złożyli tuż przed śmiercią.

W Kioto każdemu ze skazańców obcięto część lewego ucha, po czym w środku zimy poprowadzono ich w trwającą miesiąc drogę do Nagasaki. Po drodze dołączono do nich dwóch chrześcijan, którzy nieśli więźniom pomoc. Wśród franciszkanów byli Hiszpan Piotr Chrzciciel Blázquez, Filip od Jezusa z Meksyku i urodzony w Indiach Gonsalwy García. Świeccy byli tercjarzami franciszkańskimi; szli wśród nich katechiści, ojciec z synem i trzej chłopcy, z których najmłodszy miał dwanaście lat.

Na wzgórzu pod miastem przywiązano ich do krzyży sznurami i żelaznymi obręczami. Według relacji z epoki, którą Kościół czyta tego dnia w Liturgii Godzin, męczennicy śpiewali psalmy i powtarzali imiona Jezusa i Maryi. Paweł Miki przemówił z krzyża jak z ambony. Powiedział, że jest Japończykiem i jezuitą i że umiera za Ewangelię, którą głosił. Zapewnił, że nie ma innej drogi zbawienia niż chrześcijańska, a ponieważ ta wiara każe przebaczać nieprzyjaciołom, przebacza władcy i wszystkim, którzy chcieli jego śmierci, i prosi ich, by przyjęli chrzest. Potem kaci przebili każdego z nich włócznią.

Kościół w Japonii przetrwał dalsze prześladowania w ukryciu: wiarę przekazywali dzieciom rodzice. Urban VIII beatyfikował męczenników z Nagasaki 14 września 1627 roku, a Pius IX kanonizował ich 8 czerwca 1862 roku. Na wzgórzu Nishizaka modlili się Jan Paweł II w 1981 roku i Franciszek w 2019 roku. Franciszek powiedział tam, że ostatnie słowo nie należy do śmierci, lecz do życia.