Św. Patryk

Święty Patryk był biskupem i misjonarzem, który w V wieku głosił Ewangelię w Irlandii i zorganizował tamtejszy Kościół. Nazywany jest apostołem i patronem Irlandii. Kościół wspomina go 17 marca. Najpewniejszą wiedzę o nim dają dwa krótkie pisma, które sam zostawił: „Wyznanie” i „List do żołnierzy Korotyka”.

Pochodził z rzymskiej Brytanii, z rodziny chrześcijańskiej. Jego ojciec Calpornius był diakonem i członkiem rady miejskiej, a dziadek Potitus prezbiterem. Rodzinnej miejscowości, którą nazywa Bannavem Taburniae, nie udało się dotąd wskazać na mapie. Sam przyznaje, że w młodości nie znał prawdziwego Boga. Miał około szesnastu lat, gdy irlandzcy najeźdźcy uprowadzili go wraz z tysiącami innych ludzi.

Przez sześć lat był w Irlandii niewolnikiem i pasł owce. W niewoli obudziła się jego wiara: modlił się, jak pisze, do stu razy w ciągu dnia i niemal tyle samo nocą, także w śniegu, mrozie i deszczu. Pewnej nocy usłyszał we śnie głos, który zapowiedział mu powrót do ojczyzny i czekający na niego statek. Uciekł, przeszedł około dwustu mil i po trudnej wędrówce wrócił do bliskich w Brytanii.

Po kilku latach ujrzał w nocnym widzeniu człowieka imieniem Victoricus, który przyniósł mu z Irlandii list zatytułowany „Głos Irlandczyków”. Usłyszał wtedy wołanie: „Prosimy cię, święty młodzieńcze, przyjdź i znów chodź pośród nas”. Został diakonem, a potem biskupem i wrócił na wyspę, z której kiedyś uciekł. Według dawnych przekazów nie był pierwszym biskupem w Irlandii: papież Celestyn I posłał tam wcześniej Palladiusza.

W „Wyznaniu” opowiada, że ochrzcił tysiące ludzi i wyświęcał duchownych, a synowie i córki irlandzkich władców zostawali mnichami i dziewicami Chrystusa. Znosił zniewagi, był więziony i zakuty w kajdany, a każdego dnia liczył się ze śmiercią lub ponowną niewolą. Gdy żołnierze brytyjskiego władcy Korotyka zabili część nowo ochrzczonych, a innych sprzedali w niewolę, zażądał w liście uwolnienia jeńców i wyłączył sprawców ze wspólnoty do czasu pokuty.

Dat jego życia nie znamy z pewnością. Tradycja łączy początek jego misji z rokiem 432, a śmierć z rokiem 461; część historyków przesuwa ją na koniec V wieku. Martyrologium Rzymskie podaje, że zasnął w Panu w mieście Down, dzisiejszym Downpatrick. Opowieści o koniczynie, na której miał objaśniać tajemnicę Trójcy Świętej, i o wypędzeniu węży z wyspy pojawiły się dopiero w późniejszych wiekach; w jego pismach ich nie ma.

Patryk czczony jest jako święty od starożytności, na długo przed powstaniem procesów kanonizacyjnych. Już martyrologium hieronimiańskie i martyrologium Bedy wspominają go 17 marca. Tradycja wiąże z nim stolicę biskupią w Armagh, siedzibę prymasa całej Irlandii. Swoje „Wyznanie”, spisane na starość jako dziękczynienie Bogu, zakończył słowami: „A to jest moje wyznanie, zanim umrę”.