Św. Pachomiusz

Święty Pachomiusz był egipskim mnichem z IV wieku. Zgromadził pierwsze wspólnoty mnichów żyjących razem pod władzą przełożonego i według spisanej reguły, dlatego uważa się go za ojca życia wspólnego w klasztorach. Kościół wspomina go 9 maja.

Urodził się około 292 roku w Tebaidzie, w Górnym Egipcie, w rodzinie pogańskiej. Mając około dwudziestu lat, został siłą wcielony do wojska. Według jego Żywota rekrutów trzymano pod strażą w pewnym mieście Tebaidy, a miejscowi chrześcijanie przynieśli im wszystko, czego potrzebowali, i pocieszali ich. Zdziwiony Pachomiusz dowiedział się, że chrześcijanie czynią dobro wszystkim, a zwłaszcza obcym. Obiecał wtedy Bogu, że jeśli odzyska wolność, będzie Mu służył przez całe życie.

Gdy rekrutów zwolniono, udał się do wioski Chenoboskion, gdzie przygotował się do chrztu i go przyjął. Wkrótce zapragnął życia mniszego i poprosił surowego pustelnika Palamona, by wziął go na ucznia. Palamon zgodził się i obłóczył go w strój mnicha. Żyli razem w ascezie: modlili się, czuwali nocami i pracowali rękami, a zarobek oddawali ubogim.

Martyrologium Rzymskie podaje, że siedem lat później, za Bożym natchnieniem, Pachomiusz zaczął budować klasztory. Według Żywota, gdy modlił się w opuszczonej wiosce Tabennisi nad Nilem, usłyszał głos, który polecił mu zostać tam i założyć klasztor, bo przyjdzie do niego wielu. Pierwszy dołączył do niego starszy brat Jan, potem następni. Mnisi mieszkali w domach otoczonych wspólnym murem, razem się modlili, pracowali w rzemiosłach i na roli i słuchali jednego przełożonego. Spisał dla nich regułę, uważaną za pierwszą regułę mniszą; św. Hieronim przełożył ją później na łacinę.

Wspólnota szybko rosła. Pachomiusz założył drugi klasztor w Pbow, który stał się jej ośrodkiem, i przyłączyły się też inne. Przed jego śmiercią było dziewięć klasztorów męskich i dwa żeńskie. Pierwszy klasztor kobiet wyrósł z odwiedzin jego siostry. Pachomiusz nie chciał się z nią widzieć, ale przekazał jej, że jeśli zechce prowadzić podobne życie, bracia zbudują jej dom w pobliżu. Zgodziła się, a gdy dołączyły do niej inne kobiety, została ich przełożoną.

Sam Pachomiusz nie przyjął święceń kapłańskich i nie chciał, by jego mnisi zabiegali o godności; do sprawowania Eucharystii zapraszał kapłanów z sąsiedztwa. Według Żywota, gdy biskup Aleksandrii św. Atanazy przybył do Tebaidy, Pachomiusz wyszedł z braćmi na jego powitanie, ale ukrył się wśród nich, aby uniknąć wyróżnienia.

Zmarł 9 maja, podczas zarazy, która nawiedziła jego klasztory. Rok śmierci nie jest pewny: najczęściej podaje się 346, inne źródła 347 lub 348. Jest czczony jako święty od starożytności. Jan Paweł II, odprawiając w 2000 roku Mszę w Kairze, wymienił go razem z Antonim i Makarym wśród znakomitych założycieli chrześcijańskiego monastycyzmu.