Św. Oliwer Plunkett

Święty Oliwer Plunkett był arcybiskupem Armagh i prymasem całej Irlandii. Odbudowywał Kościół w ojczyźnie po latach prześladowań, a fałszywie oskarżony o zdradę stanu, poniósł śmierć męczeńską w Londynie. Kościół wspomina go 1 lipca.

Urodził się 1 listopada 1625 roku w Loughcrew w hrabstwie Meath, w rodzinie Johna Plunketta i Thomasiny Dillon. Katolickie nauczanie było wtedy zakazane, więc uczył go prywatnie krewny, Patrick Plunkett, opat w Dublinie, a później biskup. W 1647 roku z kilkoma kandydatami do kapłaństwa przybył do Rzymu pod opieką oratorianina Piotra Franciszka Scarampiego. Wstąpił do Kolegium Irlandzkiego, a filozofię i teologię studiował w jezuickim Kolegium Rzymskim.

Święcenia kapłańskie przyjął w Rzymie 1 stycznia 1654 roku. Prześladowania, które po najeździe Cromwella pozbawiły Irlandię niemal wszystkich biskupów, nie pozwalały mu wrócić. Przez trzy lata posługiwał z oratorianami przy kościele San Girolamo della Carità i odwiedzał chorych w szpitalu Ducha Świętego. Od 1657 roku przez dwanaście lat wykładał teologię w Kolegium Propaganda Fide i reprezentował w Rzymie biskupów irlandzkich.

W 1669 roku Klemens IX mianował go arcybiskupem Armagh i prymasem całej Irlandii. Sakrę przyjął w Gandawie, a w 1670 roku przybył do archidiecezji. Zwoływał synody, wizytował diecezje, bierzmował tysiące wiernych i dbał o obyczaje duchowieństwa. W Droghedzie założył szkołę prowadzoną przez jezuitów, do której dzieci posyłali nawet niekatolicy. Przekonał też zbrojnych banitów do złożenia broni. Gdy pod koniec 1673 roku znów nasiliły się prześladowania, nie opuścił wiernych i przez pół roku ukrywał się w lasach i górach.

W 1678 roku w Londynie rozgłoszono zmyślony „spisek papistów”. Arcybiskupa aresztowano w grudniu 1679 roku. Choć w jego pismach nie znaleziono nic obciążającego, zeznawali przeciw niemu fałszywi świadkowie, wśród nich duchowni, których wcześniej upominał. Proces w Dundalk upadł, bo oskarżyciele się nie stawili. W 1680 roku przewieziono go do więzienia Newgate w Londynie, a w czerwcu 1681 roku skazano za zdradę stanu na powieszenie i poćwiartowanie. Wyrok przyjął słowami „Deo gratias”.

Zginął na Tyburn 1 lipca 1681 roku według używanego wtedy w Anglii kalendarza juliańskiego. Pod szubienicą przebaczył wszystkim, którzy przyczynili się do jego śmierci, i do końca wyznawał wiarę katolicką. W 1883 roku jego relikwie przeniesiono z Lamspringe w Niemczech do opactwa Downside w Anglii, a głowa męczennika jest czczona w Droghedzie.

Benedykt XV beatyfikował go w 1920 roku, a Paweł VI kanonizował 12 października 1975 roku, ukazując go jako wzór pojednania. W kanonizacji uczestniczył kardynał Karol Wojtyła, który jako Jan Paweł II przypomniał w 1979 roku w Droghedzie, że święty głosił przebaczenie i nigdy nie usprawiedliwiał przemocy.