Św. Norbert

Święty Norbert był wędrownym kaznodzieją, założycielem Zakonu Kanoników Regularnych Premonstratensów, zwanych norbertanami, a w ostatnich latach życia arcybiskupem Magdeburga. Kościół wspomina go 6 czerwca, w rocznicę jego śmierci.

Urodził się około 1080 roku w rodzinie panów na Gennep, najpewniej w Xanten nad Renem; ani rok, ani miejsce urodzenia nie są dokładnie znane. Młodo został kanonikiem kapituły w Xanten, a dzięki arcybiskupowi Kolonii Fryderykowi trafił na dwór cesarza Henryka V. Prowadził wówczas życie wygodne i światowe.

W 1115 roku, w czasie sporu o inwestyturę, rozpoczął drogę nawrócenia. Według dawnych żywotów przełomem była burza, w czasie której piorun uderzył tuż obok niego, a spłoszony koń zrzucił go z siodła. Norbert porzucił dwór, jednego dnia przyjął święcenia diakonatu i prezbiteratu, a strój dworzanina zamienił na szatę pokutnika. Jego surowe życie i kazania głoszone bez upoważnienia budziły jednak sprzeciw. Rozdał więc majątek ubogim i pieszo, z dwoma towarzyszami, udał się do Saint-Gilles na południu Francji. Tam papież Gelazy II upoważnił go do głoszenia Ewangelii jako kaznodzieja apostolski.

Jako wędrowny kaznodzieja przemierzał północną Francję i dzisiejszą Belgię. Godził zwaśnione rody, dlatego uważa się go za apostoła pokoju. W 1120 roku biskup Laon Bartłomiej zaprosił go do swojej diecezji, a Norbert wybrał ustronną dolinę Prémontré. W noc Bożego Narodzenia 1121 roku jego uczniowie złożyli tam profesję według Reguły św. Augustyna; ta data uchodzi za początek wspólnoty. Kanonicy łączyli modlitwę z głoszeniem słowa Bożego oraz z opieką nad ubogimi i pielgrzymami. Do ruchu przyłączały się także kobiety.

Norbert czerpał siłę z Eucharystii i często ją sprawował. W Antwerpii przeciwstawił się zwolennikom Tanchelma, którzy podważali ważność sakramentów sprawowanych przez niegodnych kapłanów, dlatego później nazywano go apostołem Eucharystii. W 1126 roku został arcybiskupem Magdeburga, a papież Honoriusz II zatwierdził sposób życia jego wspólnot. Jako arcybiskup reformował duchowieństwo i szerzył wiarę wśród sąsiednich ludów. Gdy po śmierci Honoriusza II doszło do schizmy, wraz ze św. Bernardem z Clairvaux poparł prawowitego papieża Innocentego II i towarzyszył mu w drodze do Rzymu.

Zmarł w Magdeburgu 6 czerwca 1134 roku i spoczął w tamtejszym kościele klasztornym Najświętszej Maryi Panny. W 1582 roku papież Grzegorz XIII formalnie uznał go za świętego. W 1627 roku, gdy Magdeburg był już protestancki, jego relikwie przeniesiono do opactwa norbertanów na Strahowie w Pradze. Pius XI pisał w 1934 roku, że słusznie zaliczono go do apostołów Niemiec, a papież Franciszek w liście na 900-lecie Prémontré w 2021 roku nazwał go jednym z najgorliwszych budowniczych reformy gregoriańskiej.