Św. Mojżesz Etiopczyk

Święty Mojżesz Etiopczyk, nazywany też Mojżeszem Czarnym, był jednym z ojców pustyni egipskiej, mnichem i kapłanem w Sketis. Martyrologium Rzymskie wspomina go 28 sierpnia jako anachoretę, który z głośnego rozbójnika stał się sławnym pustelnikiem, nawrócił wielu swoich dawnych towarzyszy i przyprowadził ich ze sobą do klasztoru.

Najwięcej wiadomości o nim przekazują „Historia Lauzjacka” Palladiusza oraz „Apoftegmaty Ojców Pustyni”. Palladiusz pisze, że Mojżesz był Etiopczykiem o czarnej skórze i niewolnikiem w domu pewnego urzędnika. Właściciel wypędził go za rozpustę i rozboje, a mówiono, że dopuszczał się nawet zabójstw. Stanął potem na czele bandy rozbójników. Nie znamy ani miejsca, ani roku jego urodzenia.

Okoliczności jego nawrócenia nie są dokładnie znane. Palladiusz wspomina tylko, że wstrząśnięty jednym ze swoich czynów oddał się życiu w klasztorze. Opowiada też, że gdy czterech rozbójników napadło na jego celę, Mojżesz związał ich, zaniósł na plecach do kościoła braci i zapytał, co ma z nimi zrobić, skoro jemu nie wolno nikogo skrzywdzić. Napastnicy rozpoznali w nim dawnego słynnego rozbójnika i widząc jego przemianę, sami porzucili świat.

Nowe życie nie przyszło mu łatwo. Długo zmagał się z pokusami dawnych nawyków i szukał rady u Izydora, kapłana w Sketis. Pościł, pracował i czuwał na modlitwie, a nocami potajemnie napełniał wodą dzbany starszych mnichów, którzy musieli chodzić po nią daleko. Z czasem przyjął święcenia kapłańskie. Apoftegmaty przekazują, że po święceniach arcybiskup powiedział mu, że teraz stał się cały biały. Mojżesz odpowiedział, że to prawda tylko na zewnątrz, i zapytał, co widzi Ten, który patrzy w głąb.

Najbardziej znane jest jego słowo o sądzeniu innych. Gdy pewien brat w Sketis popełnił wykroczenie, zwołano zebranie i wezwano także Mojżesza. Przyszedł, niosąc dziurawy dzban z wodą, a według innej wersji kosz z piaskiem, który przeciekał za nim. Zapytany, co to znaczy, odpowiedział, że jego własne grzechy wyciekają za nim, a on ich nie widzi, i oto przychodzi sądzić cudze winy. Słysząc to, bracia przebaczyli winowajcy.

Palladiusz podaje, że Mojżesz zmarł w Sketis jako kapłan, w wieku siedemdziesięciu pięciu lat, i zostawił siedemdziesięciu uczniów. Apoftegmaty opowiadają, że gdy na Sketis nadciągali barbarzyńcy, wezwał braci do ucieczki, lecz sam pozostał, mówiąc, że od lat czeka, aż wypełni się słowo Chrystusa: „wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną”. Kilku braci zostało przy nim i wszyscy razem zginęli. Dokładnej daty nie znamy, zwykle podaje się okolice roku 400. Mojżesz jest czczony od starożytności, zarówno na Zachodzie, jak i w Kościołach Wschodu.