Św. Mikołaj z Tolentino

Święty Mikołaj z Tolentino był włoskim augustianinem i kapłanem, który przez około trzydzieści lat posługiwał w Tolentino jako kaznodzieja i spowiednik, opiekun ubogich i chorych. Jest czczony jako patron dusz czyśćcowych. Jego wspomnienie przypada 10 września, w rocznicę jego śmierci.

Urodził się około 1245 roku w Sant'Angelo in Pontano, w diecezji Fermo w regionie Marche. Według tradycji jego rodzice, którzy długo nie mieli dzieci, wymodlili syna za wstawiennictwem św. Mikołaja z Bari i dlatego nadali mu jego imię. Już jako chłopiec poznał augustianów. Dawne żywoty podają, że o jego wyborze przesądziło kazanie jednego z braci na słowa „Nie miłujcie świata ani tego, co jest na świecie”. Wstąpił do Zakonu Eremitów św. Augustyna w rodzinnej miejscowości i jeszcze jako bardzo młody człowiek złożył profesję.

Przez kilka lat przebywał w różnych klasztorach zakonu w Marche, gdzie studiował i przygotowywał się do kapłaństwa. Święcenia kapłańskie przyjął w Cingoli. Według tradycji w pustelni Valmanente koło Pesaro ukazały mu się dusze cierpiące w czyśćcu i prosiły go, by odprawił za nie Mszę świętą. Z tym przekazem łączy się modlitwa za zmarłych, która do dziś należy do jego kultu. Około 1275 roku przełożeni skierowali go na stałe do klasztoru w Tolentino.

W Tolentino spędził resztę życia. Głosił kazania niemal codziennie, wiele godzin spędzał w konfesjonale, odwiedzał ubogich i chorych w ich domach i godził zwaśnionych. Sam prowadził życie bardzo ascetyczne: nie jadał mięsa, pościł co najmniej trzy dni w tygodniu i dużo czasu poświęcał modlitwie. Martyrologium Rzymskie mówi o nim, że był surowy dla siebie, a miłosierny dla innych, i często podejmował pokutę za innych.

Z jego postacią wiąże się zwyczaj chleba św. Mikołaja. Według tradycji, gdy pod koniec życia ciężko chorował, Matka Boża poleciła mu zjeść kawałek chleba umoczony w wodzie, a on odzyskał siły. Odtąd sam błogosławił chleb i dawał go chorym, a augustianie do dziś święcą w dniu jego wspomnienia bułeczki zwane chlebem św. Mikołaja. Zmarł w Tolentino 10 września 1305 roku po długiej chorobie.

Proces kanonizacyjny rozpoczął w 1325 roku papież Jan XXII. Według bulli kanonizacyjnej dla potwierdzenia 301 cudów przesłuchano 371 świadków. Sprawa utknęła jednak po śmierci Jana XXII, a potem w czasach schizm, które podzieliły Kościół. Papież Eugeniusz IV ogłosił Mikołaja świętym w 1446 roku i polecił obchodzić jego święto 10 września. Był to pierwszy członek jego zakonu wyniesiony na ołtarze przez kanonizację.

Jego doczesne szczątki spoczywają w bazylice św. Mikołaja w Tolentino. Przez stulecia nie znano dokładnego miejsca jego pochówku, które odnaleziono dopiero w 1926 roku. Wierni proszą go o wstawiennictwo za zmarłymi, a także w czasie epidemii i pożarów.