Św. Mikołaj Owen

Święty Mikołaj Owen był angielskim stolarzem i bratem zakonnym w Towarzystwie Jezusowym. Przez blisko dwadzieścia lat budował w katolickich domach kryjówki dla ściganych kapłanów, a w 1606 roku zmarł na torturach w londyńskiej Tower, nikogo nie wydawszy. Należy do grona Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii. Martyrologium Rzymskie wspomina go 22 marca.

Urodził się w Oksfordzie; roku jego urodzenia nie znamy. Był synem cieśli i po ojcu przejął rzemiosło. Dwaj jego bracia zostali kapłanami. Dorastał w Anglii królowej Elżbiety I, gdzie nie wolno było swobodnie wyznawać wiary katolickiej. Od 1585 roku prawo zakazywało tam posługi katolickim kapłanom, a karało także tych, którzy ich ukrywali.

Według przekazów służył świętemu Edmundowi Campionowi, a po jego straceniu trafił do więzienia, bo otwarcie głosił jego niewinność. Później związał się z ojcem Henrym Garnetem, przełożonym misji jezuitów w Anglii, i służył mu do końca życia. Został przyjęty do Towarzystwa Jezusowego jako brat zakonny, choć nie wiadomo dokładnie, kiedy to się stało. Był niskiego wzrostu i utykał po wypadku, a katolicy znali go pod przezwiskiem „Little John”, czyli „Mały Jan”.

Jego dziełem były kryjówki. Wędrował z ojcem Garnetem od jednego katolickiego domu do drugiego. Za dnia pracował na oczach wszystkich jak zwykły stolarz, a nocami, zazwyczaj sam, kuł w murach i kopał w ziemi schowki, w których kapłan mógł przeczekać rewizję. Ojciec John Gerard, jezuita, któremu Owen także służył, pisał, że nikt z pracujących w angielskiej winnicy nie uczynił więcej dobra niż on.

W 1594 roku aresztowano go w Londynie razem z ojcem Gerardem. Mimo tortur nikogo nie wydał i wyszedł na wolność. Kiedy ojciec Gerard trafił do Tower, Owen, jak się uważa, pomógł przygotować jego ucieczkę.

Po wykryciu spisku prochowego w 1605 roku władze zaczęły ścigać jezuitów. Owen ukrył się wraz z ojcem Garnetem, ojcem Edwardem Oldcorne'em i bratem Ralphem Ashleyem w Hindlip Hall koło Worcester. Dom przeszukiwano przez kilka dni. Głód zmusił obu braci do wyjścia z kryjówki. Próbowali uchodzić za poszukiwanych kapłanów, aby odwrócić od nich uwagę, ale i księża zostali wkrótce odnalezieni. Owena przewieziono do Londynu, najpierw do więzienia Marshalsea, a potem do Tower.

Śledczy wiedzieli, że mają w ręku człowieka, który zna schronienia kapłanów w całej Anglii. Torturowano go przez kolejne dni, wieszając za ręce i obciążając nogi, lecz nie powiedział niczego o kapłanach ani o innych katolikach. Zmarł na torturach 2 marca 1606 roku. Władze rozgłosiły, że sam odebrał sobie życie, czemu ojciec Gerard zaprzeczył w swojej relacji. Papież Pius XI beatyfikował go 15 grudnia 1929 roku, a Paweł VI kanonizował 25 października 1970 roku razem z trzydziestoma dziewięcioma innymi męczennikami z Anglii i Walii.