Św. Metody I z Konstantynopola

Biskup · † 847

Biskup Konstantynopola, mnich, obrońca świętych obrazów

Święty Metody I był patriarchą Konstantynopola w IX wieku. Jako mnich za obronę świętych obrazów znosił chłostę i wieloletnie więzienie, a jako patriarcha razem z cesarzową Teodorą przywrócił ich cześć w Cesarstwie Bizantyjskim. Martyrologium Rzymskie wspomina go 14 czerwca. Nie należy go mylić ze św. Metodym, bratem św. Cyryla i apostołem Słowian.

Pochodził z Syrakuz na Sycylii, z zamożnej rodziny, i tam otrzymał staranne wykształcenie. Rok jego urodzenia nie jest znany. Jako młody człowiek przybył do Konstantynopola z zamiarem zrobienia kariery na dworze cesarskim. Pewien mnich przekonał go jednak, by porzucił te plany, i Metody wstąpił do klasztoru.

Żył w czasach, gdy cesarze bizantyjscy po raz drugi zakazali czci ikon. W 815 roku cesarz Leon V Armeńczyk usunął z urzędu patriarchę Nicefora, który ich bronił. Metody wyruszył wtedy do Rzymu. Według Martyrologium Rzymskiego udał się tam do papieża Paschalisa I, aby bronić świętych obrazów. W Rzymie pozostał aż do śmierci cesarza Leona w 820 roku.

Nowy cesarz, Michał II, budził nadzieję na zmianę. Metody wrócił do Konstantynopola z listem papieża Paschalisa I, który prosił o przywrócenie Nicefora na urząd. Cesarz kazał jednak Metodego wychłostać i uwięzić. Przekazy różnią się w szczegółach, ale najczęściej mówią o siedmiu latach spędzonych w zamkniętym grobowcu na jednej z wysp. Metody wyszedł z więzienia skrajnie wyczerpany, lecz nie zmienił przekonań. Za cesarza Teofila znów stanął w obronie obrazów i ponownie był chłostany i więziony.

Po śmierci Teofila w 842 roku władzę w imieniu małoletniego syna, Michała III, objęła wdowa po cesarzu, Teodora, która sprzyjała czci obrazów. Patriarcha Jan Gramatyk, zwolennik ikonoklazmu, został złożony z urzędu, a w 843 roku jego miejsce zajął Metody. Synod w Konstantynopolu potwierdził naukę II Soboru Nicejskiego z 787 roku o czci świętych obrazów, a ikony wróciły do kościołów. Na pamiątkę tego zwycięstwa ustanowiono święto, które Kościoły wschodnie obchodzą do dziś w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu jako Niedzielę Ortodoksji. Metody ułożył na nie tekst zwany Synodikonem.

Metody kierował Kościołem Konstantynopola około czterech lat. Zmarł w Konstantynopolu 14 czerwca 847 roku. Nie przeszedł procesu kanonizacyjnego, bo jego kult jest starszy niż takie procedury. Kościoły wschodnie od wieków czczą go jako świętego, a Martyrologium Rzymskie nazywa go biskupem, który uroczyście świętował triumf prawowiernej wiary.