Św. Marta, Maria i Łazarz

Święci Marta, Maria i Łazarz byli rodzeństwem z Betanii, wioski pod Jerozolimą. Jezus bywał w ich domu jako przyjaciel, a Ewangelia według świętego Jana mówi wprost, że miłował Martę, jej siostrę i Łazarza. Kościół wspomina całą trójkę 29 lipca.

Wszystko, co o nich wiadomo, pochodzi z Ewangelii; nie znamy ich wieku, zajęć ani dat życia. Święty Łukasz opowiada, że Marta przyjęła Jezusa w swoim domu, a jej siostra Maria usiadła u Jego stóp i słuchała Jego słowa. Marta, zajęta posługiwaniem, poprosiła, by Jezus kazał siostrze jej pomóc. Usłyszała, że troszczy się i niepokoi o wiele, a potrzeba tylko jednego, i że Maria wybrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona.

Gdy Łazarz zachorował, siostry posłały do Jezusa wiadomość, że choruje ten, którego On kocha. Jezus przybył do Betanii, kiedy Łazarz od czterech dni leżał w grobie. Marta wyszła Mu na spotkanie, a On powiedział do niej: „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem”. Marta odpowiedziała wyznaniem wiary, że On jest Mesjaszem, Synem Bożym, który przychodzi na świat; przytacza je Martyrologium Rzymskie we wspomnieniu tego dnia.

Potem przyszła Maria, upadła Jezusowi do nóg i płakała, a On, widząc jej płacz, także zapłakał. Przy grobie kazał odsunąć kamień i zawołał: „Łazarzu, wyjdź na zewnątrz!”. Zmarły wyszedł, mając ręce i nogi powiązane opaskami. Wielu świadków uwierzyło w Jezusa, a Wysoka Rada postanowiła Go zabić.

Sześć dni przed Paschą Jezus znów przyszedł do Betanii. Wydano tam dla Niego ucztę: Marta usługiwała, Łazarz był wśród biesiadników, a Maria namaściła nogi Jezusa drogocennym olejkiem nardowym i otarła je swoimi włosami. Ponieważ z powodu Łazarza wielu uwierzyło w Jezusa, arcykapłani postanowili zabić także jego. O dalszych losach rodzeństwa i o ich śmierci Ewangelie milczą. Średniowieczna legenda o ich przybyciu do Prowansji, gdzie Łazarz miał zostać biskupem Marsylii, jest późna i nie ma pewnego oparcia w źródłach.

Miejsce wskrzeszenia Łazarza otaczano czcią od starożytności. Pod koniec IV wieku stał tam kościół zwany Lazarium, a pątniczka Egeria opisała, jak w sobotę przed Niedzielą Palmową gromadzili się w nim duchowni i wierni z Jerozolimy.

W Kościele łacińskim długo nie było pewności, czy Maria z Betanii to ta sama osoba co Maria Magdalena albo grzesznica, której Pan odpuścił grzechy, dlatego w kalendarzu rzymskim 29 lipca widniała sama Marta. Dekretem z 26 stycznia 2021 roku Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów stwierdziła, że nowsze badania tę wątpliwość rozwiązały, i z woli papieża Franciszka wpisała do Ogólnego kalendarza rzymskiego wspomnienie Marty, Marii i Łazarza. Uzasadniła to ich świadectwem: przyjęli Jezusa w domu, uważnie Go słuchali i uwierzyli, że On jest zmartwychwstaniem i życiem. Marię Magdalenę Kościół czci osobno 22 lipca.