Św. Marcin z Tours

Święty Marcin z Tours był żołnierzem, który został mnichem, a potem biskupem, i należy do najbardziej czczonych świętych Europy. Zapamiętano go przede wszystkim jako tego, który oddał ubogiemu połowę swojego płaszcza. Kościół wspomina go 11 listopada, w dniu jego pogrzebu.

Urodził się w panońskiej Sabarii, dzisiejszym Szombathely na Węgrzech, w rodzinie pogańskiej. Roku jego urodzenia nie da się ustalić dokładnie; najczęściej podaje się rok 316 lub 317. Jego ojciec był wojskowym i tę samą drogę wyznaczył synowi. Według Sulpicjusza Sewera, który odwiedził Marcina i spisał jego życie, chłopiec dorastał w Pawii i wbrew woli rodziców zapisał się do katechumenów. Jako młody żołnierz trafił do Galii.

Tam, u bram Amiens, w czasie surowej zimy spotkał zziębniętego żebraka. Rozciął mieczem swój wojskowy płaszcz i połowę oddał ubogiemu. Następnej nocy, jak opowiada Sulpicjusz, ujrzał we śnie Chrystusa okrytego tą połową płaszcza i mówiącego aniołom, że to Marcin, jeszcze katechumen, Go przyodział. Wkrótce potem przyjął chrzest. Jak długo pozostał jeszcze w wojsku, źródła podają różnie.

Po odejściu ze służby udał się do Poitiers, do biskupa Hilarego, przeciwnika arianizmu, który przyjął go do grona swoich duchownych. Gdy Hilary został wygnany, Marcin żył jako pustelnik, między innymi na wyspie Gallinara u wybrzeży Ligurii. Po powrocie biskupa osiadł w Ligugé pod Poitiers, gdzie około 361 roku zgromadzili się wokół niego uczniowie. Wspólnota ta uchodzi za najstarszy znany klasztor w Europie.

W 371 roku chrześcijanie z Tours obwołali go swoim biskupem, choć się przed tym bronił. Pozostał mnichem: zamieszkał w Marmoutier, klasztorze, który założył niedaleko miasta. Przez ponad ćwierć wieku głosił Ewangelię mieszkańcom galijskich wsi, zakładał klasztory i parafie, kształcił i jednał duchowieństwo. Ubodzy, chorzy i więźniowie znajdowali w nim obrońcę.

W 397 roku udał się do Candes, aby pogodzić skłóconych tam duchownych. Gdy przywrócił zgodę, zapadł na gorączkę. Uczniom, którzy prosili, by ich nie opuszczał, odpowiedział modlitwą: jeśli jest jeszcze potrzebny ludowi Bożemu, nie wzbrania się przed trudem. Umierał, jak sam chciał, na włosiennicy i popiele. Zmarł 8 listopada 397 roku, a jego ciało przewieziono do Tours i pochowano 11 listopada.

Marcin jest czczony jako święty od starożytności, bez formalnej kanonizacji. Należy do pierwszych świętych Zachodu, którym oddawano cześć, choć nie ponieśli męczeństwa. Jego grób w Tours przyciągał pielgrzymów, a kult rozszerzył się na całą Europę. Benedykt XVI przywołał go w encyklice Deus caritas est jako wzór osobistego świadectwa miłości. W 1996 roku, z okazji tysiąc sześćsetnej rocznicy jego śmierci, Jan Paweł II odprawił w Tours Mszę świętą i nazwał go jednym z twórców zachodniego monastycyzmu.