Św. Małgorzata Węgierska

Zakonnica · † 1270

Dziewica, królewna węgierska, mniszka dominikańska

Święta Małgorzata Węgierska była córką króla Węgier Beli IV i mniszką dominikańską. Całe swoje krótkie życie spędziła w klasztorze, gdzie wybierała najniższe posługi i odrzucała propozycje królewskich małżeństw. Kościół wspomina ją 18 stycznia.

Urodziła się około 1242 roku w jednej z twierdz Dalmacji, gdzie rodzina królewska schroniła się przed najazdem Tatarów. Jej matką była królowa Maria Laskarina. Rodzice jeszcze przed narodzinami dziecka ślubowali, że jeśli będzie to córka, poświęcą ją Bogu, prosząc o ocalenie kraju. Małgorzata była bratanicą świętej Elżbiety Węgierskiej oraz siostrą świętej Kingi i błogosławionej Jolenty.

Nie miała jeszcze czterech lat, gdy matka oddała ją dominikankom w Veszprém. Później król zbudował dla mniszek klasztor Najświętszej Maryi Panny na dunajskiej Wyspie Zajęczej koło Budy, która dziś nosi imię Małgorzaty, i tam zamieszkała także jego córka. Jako dwunastolatka złożyła śluby zakonne wobec generała dominikanów Humberta z Romans.

Ojciec kilkakrotnie chciał wydać ją za mąż. Jeszcze przed ślubami odrzuciła rękę jednego z książąt polskich. Gdy starał się o nią król Czech Ottokar, poprosiła o welon konsekrowanej dziewicy, aby położyć kres takim naleganiom. Otrzymała go 14 czerwca 1261 roku z rąk arcybiskupa Ostrzyhomia, przy ołtarzu swojej ciotki, świętej Elżbiety. Odmówiła i wtedy, gdy ojciec zaproponował jej małżeństwo z Karolem Andegaweńskim i zapewniał, że łatwo uzyska u papieża zwolnienie ze ślubów.

W klasztorze nie chciała żadnych przywilejów i z przykrością słuchała przypomnień, że jest córką króla. Pracowała w kuchni, sprzątała i zmywała naczynia, a przede wszystkim pielęgnowała chore siostry i służące, także wtedy, gdy inne bały się zarażenia. Długie godziny spędzała na modlitwie przed Najświętszym Sakramentem i przed krzyżem, rozważając mękę Chrystusa. Podejmowała bardzo surowe pokuty. Pius XII powiedział o nich, że są raczej lekcją do przemyślenia niż wzorem do naśladowania.

Bolała nad wojną, którą jej ojciec i brat Stefan toczyli o władzę. Pokój między nimi zawarto w 1266 roku w jej klasztorze na wyspie. Na początku 1270 roku Małgorzata ciężko zachorowała. Zmarła wieczorem 18 stycznia 1270 roku, nie mając jeszcze trzydziestu lat. Pochowano ją w klasztorze, a jej grób szybko stał się celem pielgrzymek.

Cześć oddawano jej od chwili śmierci. Sześć lat później z polecenia papieża przeprowadzono proces, a spisane wtedy zeznania świadków są głównym źródłem wiedzy o jej życiu. W 1789 roku Pius VI zezwolił na jej kult liturgiczny w diecezji siedmiogrodzkiej, a w 1804 roku Pius VII rozszerzył go na cały zakon dominikański. Do grona świętych zaliczył Małgorzatę Pius XII 19 listopada 1943 roku. Była to kanonizacja równoważna: papież potwierdził trwający od wieków kult bez zwyczajnej uroczystości.