Św. Małgorzata Bourgeoys

Zakonnica · 1620-1700

Dziewica, nauczycielka w Montrealu, założycielka Kongregacji Notre-Dame

Święta Małgorzata Bourgeoys była francuską nauczycielką, która w XVII wieku popłynęła do Kanady, otworzyła pierwszą szkołę w Montrealu i założyła Kongregację Notre-Dame, zgromadzenie sióstr żyjących bez klauzury. Jest pierwszą świętą Kościoła w Kanadzie. Kościół wspomina ją 12 stycznia.

Urodziła się 17 kwietnia 1620 roku, w Wielki Piątek, w Troyes w Szampanii, jako szóste z dwanaściorga dzieci Abrahama Bourgeoys i Guillemette Garnier. Miała dziewiętnaście lat, gdy zmarła jej matka. 7 października 1640 roku, podczas procesji ku czci Matki Bożej Różańcowej, spojrzała na kamienną figurę Maryi i, jak wspominała, poczuła się tak odmieniona, że nie poznawała samej siebie. Postanowiła oddać życie Bogu.

Wstąpiła do stowarzyszenia dziewcząt, które uczyły dzieci z ubogich dzielnic Troyes. Kierowała nim siostra Louise de Chomedey, której brat Paul de Maisonneuve założył w Kanadzie osadę Ville-Marie, późniejszy Montreal. W 1652 roku szukał on nauczycielki dla dzieci kolonistów i Indian, a Małgorzata zgodziła się pojechać. Wspominała, że Maryja umocniła ją słowami: „Idź, nie opuszczę cię”. W lutym 1653 roku opuściła Troyes, a 16 listopada dotarła do Ville-Marie.

W osadzie prawie nie było dzieci w wieku szkolnym, więc przez pierwsze lata pomagała kolonistom we wszystkim. Doprowadziła do budowy kaplicy Notre-Dame-de-Bon-Secours. W 1658 roku otworzyła szkołę w stajni, którą dał jej Maisonneuve. Uczyła bezpłatnie, jednakowo córki kolonistów i dziewczęta indiańskie; w każdym dziecku widziała, jak mówiła, kroplę krwi Chrystusa. Opiekowała się też młodymi kobietami przysyłanymi z Francji, aby założyły w kolonii rodziny. Nazywano ją Matką Kolonii.

Trzy razy wracała do Francji po pomoc i towarzyszki. Z nauczycielek, które dzieliły z nią modlitwę, ubóstwo i pracę, wyrosła wspólnota. Małgorzata chciała, aby siostry, na wzór Maryi spieszącej do Elżbiety, nie zamykały się za klauzurą, lecz szły tam, gdzie są potrzebne, co było wówczas nowością. Musiała bronić tego zamysłu wobec biskupów, którzy chcieli połączyć wspólnotę z urszulankami. W 1671 roku Ludwik XIV uznał zgromadzenie królewskim przywilejem, w 1676 roku zatwierdził je biskup Quebecu, a w 1698 roku siostry przyjęły regułę i złożyły śluby.

W 1693 roku przekazała kierowanie zgromadzeniem młodszej siostrze. U kresu życia ofiarowała je Bogu za uzdrowienie ciężko chorej młodej zakonnicy. Zmarła w Montrealu 12 stycznia 1700 roku, w opinii świętości. Zostawiła czterdzieści sióstr, które prowadziły dalej jej dzieło.

Pius XII beatyfikował ją 12 listopada 1950 roku, a Jan Paweł II kanonizował 31 października 1982 roku w Bazylice Świętego Piotra. Siostry z Kongregacji Notre-Dame uczą i pracują w wielu krajach. Od 2005 roku szczątki świętej spoczywają w montrealskiej kaplicy Notre-Dame-de-Bon-Secours.