Św. Makryna Młodsza
Dziewica
Dziewica, ascetka, siostra Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nyssy
Święta Makryna Młodsza żyła w IV wieku w Azji Mniejszej. Była starszą siostrą świętych Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nyssy i Piotra z Sebasty, a w rodzinnym majątku nad rzeką Iris w Poncie stworzyła wspólnotę kobiet żyjących modlitwą i pracą. Martyrologium Rzymskie wspomina ją 19 lipca jako dziewicę obeznaną z Pismem Świętym i przykład pragnienia Boga.
Była pierworodnym dzieckiem Bazylego Starszego i Emmelii, a jej babką była święta Makryna Starsza. Grzegorz z Nyssy pisze, że matka miała czterech synów i pięć córek. Rok jej urodzenia nie jest pewny: podaje się około 327 lub około 330 roku. Matka sama uczyła ją czytać, lecz zamiast pogańskiej poezji dawała jej Pismo Święte, zwłaszcza Księgę Mądrości i Psalmy, które dziewczynka odmawiała o stałych porach dnia.
Gdy miała około dwunastu lat, ojciec zaręczył ją z młodzieńcem z dobrej rodziny, który właśnie kończył naukę. Narzeczony zmarł jednak nagle przed ślubem. Makryna uznała, że wiąże ją dane słowo, odrzuciła innych kandydatów i postanowiła pozostać w dziewictwie przy matce. Pomagała jej wychowywać młodsze rodzeństwo, a najmłodszym bratem, Piotrem, opiekowała się od niemowlęctwa. Kiedy Bazyli wrócił ze studiów dumny ze swojego talentu mówcy, siostra skłoniła go do porzucenia światowej kariery. Benedykt XVI przypominał, że Bazyli poszedł za jej przykładem, a nad chrześcijańskim wychowaniem Grzegorza czuwali Bazyli i Makryna.
Po śmierci ojca zamieszkała z matką w rodzinnym majątku w Annesi nad rzeką Iris. Namówiła matkę, by porzuciła dawny styl życia i traktowała służące i niewolnice jak siostry, równe sobie. Dom stał się wspólnotą kobiet, które razem się modliły, pracowały i rozważały Pismo Święte. Po śmierci Emmelii Makryna pokierowała wspólnotą. Wyrzekła się swojej części majątku i utrzymywała się z pracy własnych rąk.
Około dziewięciu miesięcy po śmierci Bazylego Grzegorz, wracając z synodu w Antiochii, odwiedził siostrę, której nie widział blisko osiem lat. Zastał ją ciężko chorą, leżącą na deskach na ziemi. Rozmawiali o duszy, śmierci i zmartwychwstaniu. Grzegorz opisał tę rozmowę w dialogu „O duszy i zmartwychwstaniu”, w którym nazywa siostrę Nauczycielką. Benedykt XVI przytaczał jej modlitwę z ostatnich chwil, w której prosiła Chrystusa o przebaczenie, aby mogła stanąć przed Nim bez skazy. Zmarła wieczorem, gdy wniesiono lampę. Najczęściej podaje się rok 379, choć chronologia jej ostatnich lat nie jest całkiem pewna.
Grzegorz i miejscowy biskup Araksjusz nieśli jej ciało do kaplicy świętych męczenników, w której spoczywali już ich rodzice. Brat spisał później jej żywot, który pozostaje niemal jedynym źródłem wiedzy o niej, i przedstawił ją jako wzór życia oddanego Bogu w dziewictwie. Makryna jest czczona jako święta od starożytności, na długo przed powstaniem procesów kanonizacyjnych.