Św. Maciej Apostoł

Święty Maciej był uczniem Jezusa, którego po wniebowstąpieniu Pana wybrano do grona Dwunastu na miejsce Judasza Iskarioty. Wszystko, co wiadomo o nim na pewno, przekazują Dzieje Apostolskie. Kościół obchodzi jego święto 14 maja.

Jego imię wywodzi się od hebrajskiego imienia, które znaczy „dar Boga”. Nie znamy jego pochodzenia ani roku urodzenia. Według Dziejów Apostolskich towarzyszył Jezusowi przez cały czas Jego publicznej działalności, od chrztu Janowego aż do wniebowstąpienia. Historyk Kościoła Euzebiusz z Cezarei zaliczał go do uczniów, których Jezus rozesłał przed sobą, jak opowiada Ewangelia według świętego Łukasza.

W dniach po wniebowstąpieniu uczniowie, około stu dwudziestu osób, zebrali się w Jerozolimie. Piotr przypomniał, że Judasz, który wydał Jezusa, utracił swoje miejsce wśród apostołów. Wezwał, by zajął je jeden z mężczyzn, którzy byli z nimi przez cały ten czas, aby razem z nimi stał się świadkiem zmartwychwstania. Postawiono dwóch: Józefa zwanego Barsabą, z przydomkiem Justus, oraz Macieja. Zgromadzeni modlili się, prosząc Pana, który zna serca wszystkich, by wskazał, którego z nich wybrał. Potem rzucili losy; los padł na Macieja, którego dołączono do jedenastu apostołów.

Wraz z nim przywrócona została pełna liczba Dwunastu, znak nowego Izraela, na których w dniu Pięćdziesiątnicy zstąpił Duch Święty. Imię Macieja wymienia Kanon Rzymski, czyli pierwsza modlitwa eucharystyczna. Benedykt XVI zauważył w katechezie z 18 października 2006 roku, że nic więcej o nim nie wiemy poza tym, że był świadkiem ziemskiego życia Jezusa i pozostał Mu wierny do końca. Jego powołanie na miejsce zdrajcy papież odczytał niemal jako zadośćuczynienie za zdradę Judasza. Wyprowadził z tego naukę, że na zło wyrządzane przez niewiernych chrześcijan każdy z nas ma odpowiadać jasnym świadectwem o Chrystusie.

Późniejsze przekazy o jego misji i śmierci są niejasne i przeczą sobie nawzajem. Według jednego głosił Ewangelię najpierw w Judei, a potem w „Etiopii”, czyli, jak się przyjmuje, w Kolchidzie nad Morzem Czarnym, i został ukrzyżowany. Inny mówi, że ukamienowano go w Jerozolimie, a potem ścięto. Niektórzy przypuszczają, że zmarł śmiercią naturalną. Nie wiadomo, kiedy ani gdzie zakończył życie.

Maciej jest czczony jako święty od starożytności, bez formalnej kanonizacji. Jego relikwie czci się w Trewirze, w kościele opactwa świętego Macieja. Według legendy sprowadziła je tam cesarzowa Helena za pośrednictwem Agrycjusza, biskupa Trewiru.

W Rzymie od dawna obchodzono jego święto 24 lutego. Podczas reformy kalendarza w 1969 roku przeniesiono je na 14 maja, aby nie przypadało w Wielkim Poście, lecz w okresie wielkanocnym, blisko uroczystości Wniebowstąpienia, po której Maciej został wybrany. W krajach niemieckojęzycznych zachowano dawną datę 24 lutego.