Św. Lutgarda
Zakonnica · 1182-1246
Dziewica, mniszka cysterska, mistyczka Najświętszego Serca Jezusa
Święta Lutgarda była flamandzką mniszką, najpierw benedyktynką w Sint-Truiden, a potem cysterką w Aywières w Brabancji. Martyrologium Rzymskie nazywa ją dziewicą i podkreśla jej nabożeństwo do Najświętszego Serca Pana. Kościół wspomina ją 16 czerwca.
Urodziła się w 1182 roku w Tongeren, na terenie dzisiejszej Belgii. Gdy miała około dwunastu lat, oddano ją do benedyktynek z klasztoru św. Katarzyny w Sint-Truiden. Według jej żywotu początkowo nie myślała poważnie o życiu zakonnym.
Przełom nastąpił, gdy podczas rozmowy z młodzieńcem, który zabiegał o jej względy, ujrzała, jak podaje żywot, Chrystusa ukazującego swoje rany. Od tej chwili wybrała Go jako jedynego Oblubieńca i złożyła śluby zakonne. Z czasem siostry wybrały ją na przeoryszę, lecz ona, pragnąc surowszego życia, przeszła do cysterek w Aywières. Mówiono tam po francusku, a Lutgarda do końca życia posługiwała się flamandzkim i nigdy dobrze nie opanowała nowego języka.
W Aywières spędziła resztę życia na modlitwie i pokucie. Żywot opisuje jej liczne przeżycia mistyczne, wśród nich wymianę serc z Chrystusem: zapytana przez Pana, czego pragnie, miała odpowiedzieć, że Jego Serca. Podejmowała surowe posty i umartwienia, które ofiarowywała za nawrócenie albigensów i grzeszników. Papież Franciszek w encyklice Dilexit nos z 2024 roku wymienił ją wśród świętych kobiet, dla których odpoczynek w Sercu Pana był źródłem życia i wewnętrznego pokoju.
Przez ostatnie jedenaście lat życia była niewidoma. Zmarła w Aywières 16 czerwca 1246 roku. Jej grób otaczano wielką czcią, a w 1796 roku, w czasie rewolucji francuskiej, mniszki schroniły się wraz z jej relikwiami w Ittre, gdzie są one przechowywane do dziś.
Jej żywot spisał niedługo po jej śmierci dominikanin Tomasz z Cantimpré, który znał ją osobiście. Lutgarda nie przeszła formalnego procesu kanonizacyjnego, lecz od średniowiecza jest czczona jako święta i figuruje w Martyrologium Rzymskim. Flamandowie uważają ją za swoją patronkę, a niewidomi przyzywają jej wstawiennictwa.