Św. Ludger

Biskup · † 809

Biskup Münsteru, apostoł Fryzów i Sasów, założyciel opactwa w Werden

Święty Ludger, zwany też Liudgerem, był fryzyjskim misjonarzem, założycielem opactwa w Werden i pierwszym biskupem Münsteru. Głosił Ewangelię Fryzom i Sasom, dlatego nazywa się go ich apostołem. Martyrologium Rzymskie wspomina go 26 marca.

Urodził się około 742 roku w pobliżu Utrechtu, w możnej fryzyjskiej rodzinie, która przyjęła już chrześcijaństwo. Jako chłopiec widział sędziwego świętego Bonifacego i zapamiętał to spotkanie na całe życie. Uczył się w Utrechcie, w szkole prowadzonej przez świętego Grzegorza, ucznia Bonifacego, a po latach sam opisał życie swojego nauczyciela.

W 767 roku wyjechał do Yorku, gdzie przyjął święcenia diakonatu i uczył się u Alkuina, jednego z najwybitniejszych uczonych epoki. Ich przyjaźń przetrwała do końca życia. Po powrocie odbudował w Deventer kościół nad grobem świętego Lebuina. W 777 roku otrzymał w Kolonii święcenia kapłańskie i przez blisko siedem lat pracował wśród Fryzów, a ośrodkiem jego misji było Dokkum, miejsce męczeństwa Bonifacego.

W 784 roku powstanie Sasów pod wodzą Widukinda zniszczyło to dzieło: kościoły spalono, a misjonarzy wypędzono. Ludger udał się wtedy z pielgrzymką do Rzymu, do grobu świętego Piotra, a potem zatrzymał się na ponad dwa lata w opactwie na Monte Cassino. Żył tam według Reguły świętego Benedykta, choć ślubów zakonnych nie złożył.

Po jego powrocie Karol Wielki powierzył mu w 787 roku misję w pięciu okręgach Fryzji nad dolną Ems. Ludger dotarł wtedy także na wyspę Helgoland. Kilka lat później nie przyjął biskupstwa w Trewirze i podjął pracę w Westfalii, zachodniej części kraju Sasów. Przemierzał tę ziemię, nauczał, zakładał parafie i powierzał je gorliwym duszpasterzom. Benedykt XVI pisał o nim jako o misjonarzu miłującym pokój, miłosiernym i życzliwym ludziom. W miejscowości Mimigernaford zbudował klasztor, po łacinie monasterium, od którego miasto wzięło nazwę Münster.

Około 800 roku założył nad rzeką Ruhrą opactwo w Werden. W 805 roku przyjął sakrę biskupią z rąk Hildebolda, arcybiskupa Kolonii, i został pierwszym biskupem Münsteru. Do końca życia objeżdżał swoją diecezję. W piątą niedzielę Wielkiego Postu 809 roku głosił jeszcze kazania w Coesfeld i w Billerbeck, gdzie odprawił ostatnią mszę. Zmarł w Billerbeck następnej nocy, 26 marca. Zgodnie z jego wolą pochowano go w Werden.

Najważniejszym źródłem wiedzy o nim jest żywot, który spisał Altfrid, jego krewny i trzeci biskup Münsteru, opierając się na relacjach ludzi pamiętających Ludgera. Jako świętego czczono go przy grobie w Werden już w IX wieku, na długo przed powstaniem papieskiej procedury kanonizacyjnej. Jego relikwie do dziś spoczywają w bazylice Świętego Ludgera w Essen-Werden. W 2009 roku, w 1200. rocznicę jego śmierci, papież Benedykt XVI nazwał go apostołem Fryzów i Sasów.