Św. Leonides z Aleksandrii

Męczennik

Męczennik z Aleksandrii, ojciec i pierwszy nauczyciel Orygenesa

Święty Leonides z Aleksandrii był chrześcijaninem i ojcem siedmiu synów, który na początku III wieku, podczas prześladowania za cesarza Septymiusza Sewera, oddał życie za wiarę. Jego najstarszym synem był Orygenes, jeden z najwybitniejszych znawców Pisma Świętego w starożytnym Kościele. Martyrologium Rzymskie wspomina Leonidesa 22 kwietnia.

O jego życiu wiemy bardzo mało. Źródła nie podają ani daty jego urodzenia, ani pochodzenia. Niemal wszystko, co o nim wiadomo, zapisał Euzebiusz z Cezarei w szóstej księdze „Historii kościelnej”, gdy opowiadał o młodości Orygenesa. Krótką wzmiankę zostawił także św. Hieronim.

Euzebiusz pisze, że Leonides sam zadbał o wykształcenie syna. Zanim wprowadził go w nauki greckie, uczył go Pisma Świętego i co dzień kazał mu powtarzać z pamięci poznane fragmenty. Chłopiec nie poprzestawał na prostym znaczeniu słów i wypytywał ojca o głębszy sens natchnionych ksiąg. Leonides upominał go, żeby nie szukał ponad swój wiek, ale w skrytości dziękował Bogu, że dał mu takie dziecko. Opowiadano, że nieraz stawał nad śpiącym chłopcem, odsłaniał jego pierś i całował ją ze czcią, jakby mieszkał w niej Duch Boży.

W dziesiątym roku panowania Septymiusza Sewera w Aleksandrii rozgorzało prześladowanie chrześcijan. Leonidesa uwięziono. Niespełna siedemnastoletni Orygenes chciał iść za nim na męczeństwo, lecz matka ukryła mu ubranie i zatrzymała go w domu. Napisał więc do ojca list, w którym prosił, żeby ze względu na rodzinę nie zmieniał postanowienia. Leonides wytrwał i został ścięty mieczem. Roku jego śmierci nie da się ustalić dokładnie: najczęściej podaje się 202, niekiedy 204.

Majątek męczennika zabrał skarb cesarski, a wdowa z siedmioma synami została bez środków do życia. Orygenes, wykształcony przez ojca, wkrótce zaczął zarabiać nauczaniem. Po czterdziestu latach wyznał w jednym z kazań, że na nic mu się nie zda ojciec męczennik, jeśli sam nie będzie dobrze żył i nie uczci świadectwa, które wsławiło jego ojca w Chrystusie. Słowa te przypomniał papież Benedykt XVI w katechezie z 25 kwietnia 2007 roku.

Leonides nie był kanonizowany, bo w pierwszych wiekach nie istniał jeszcze proces kanonizacyjny. Kościół czci go jako męczennika na podstawie świadectwa starożytnych pisarzy.