Św. Krzysztof, Antoni i Jan z Tlaxcali

Święci Krzysztof, Antoni i Jan, po hiszpańsku Cristóbal, Antonio i Juan, byli chłopcami z ludu Tlaxcalteków, uczniami pierwszych franciszkanów. Zginęli za wiarę w latach 1527 i 1529, mając po kilkanaście lat. Historycy Kościoła meksykańskiego uważają ich za pierwszych męczenników całej Ameryki. Kościół wspomina ich 23 września.

Franciszkanie przybyli do Meksyku w 1524 roku, kilka lat po hiszpańskim podboju, i otworzyli w Tlaxcali szkołę dla synów możnych. Zgodnie z ówczesnymi metodami misyjnymi niszczyli posągi bóstw i zwalczali ofiary z ludzi, wielożeństwo i pijaństwo. Wiadomości o chłopcach są skąpe; najstarszą relację o ich śmierci spisał w 1539 roku franciszkanin Toribio de Benavente, zwany Motolinią.

Krzysztof urodził się w 1514 lub 1515 roku w Atlihuetzíi jako ulubiony syn i dziedzic Acxotécatla, jednego z możnych Tlaxcali. Za przykładem braci zaczął chodzić do szkoły franciszkanów i sam poprosił o chrzest. Namawiał ojca, by porzucił bożki i pijaństwo, a gdy ten nie słuchał, rozbijał posągi bóstw w domu. Podburzany przez służbę i jedną z żon, ojciec postanowił go zabić.

W 1527 roku pod pretekstem rodzinnego święta wezwał synów do domu. Pobił Krzysztofa kijem, łamiąc mu ręce i nogi, i wrzucił go w ogień. Chłopiec wzywał pomocy Boga i Maryi Panny. Po nocy cierpień poprosił rano o ojca, przebaczył mu i zmarł, mając około trzynastu lat. Ojciec pochował go potajemnie w domu, a wkrótce kazał zabić także matkę chłopca, która próbowała go bronić. Według Motolinii ojca powieszono potem z wyroku hiszpańskiego sędziego.

Antoni i Jan urodzili się około 1516 lub 1517 roku w Tizatlán koło Tlaxcali. Antoni był wnukiem i dziedzicem miejscowego władcy, a Jan, chłopiec prostego pochodzenia, jego sługą. W 1529 roku, gdy dominikanin Bernardino Minaya szukał tłumaczy na misję do Oaxaki, obaj zgłosili się sami. Ostrzegani, że mogą zginąć, odpowiedzieli, że są gotowi oddać życie za Boga, jak apostołowie Piotr, Paweł i Bartłomiej.

W Tepeace chłopcy pomagali misjonarzom zbierać po domach posągi bóstw do zniszczenia, a potem sami poszli do Cuauhtinchán. Gdy Antoni wchodził do domów, a Jan czekał przy drzwiach, nadeszli mieszkańcy z kijami i zabili Jana. Antoni wybiegł, zawołał, że towarzysz jest niewinny, bo to on zabiera bożki, i zginął tak samo. Według Motolinii możni z okolicy zmówili się, by ich zabić za niszczenie bożków; Kościół uznał, że zginęli z nienawiści do wiary.

Jan Paweł II beatyfikował ich 6 maja 1990 roku w bazylice Matki Bożej z Guadalupe w mieście Meksyk, razem z Juanem Diego, i nazwał ich przykładem tego, że ewangelizacja jest zadaniem całego ludu Bożego, nie wyłączając dzieci. Na prośbę Konferencji Episkopatu Meksyku papież Franciszek kanonizował ich 15 października 2017 roku, bez wymaganego zwykle cudu. Są patronami meksykańskiej młodzieży.