Św. Krzysztof

Święty Krzysztof był męczennikiem pierwszych wieków chrześcijaństwa i należy do najbardziej znanych świętych Wschodu i Zachodu. Martyrologium Rzymskie wspomina go 25 lipca jednym zdaniem: „W Licji, święty Krzysztof, męczennik”. Jego greckie imię znaczy „niosący Chrystusa”.

O jego życiu nie wiadomo prawie nic pewnego. Historia zachowała imię, krainę w Azji Mniejszej, w której poniósł śmierć, i bardzo dawny kult. Późniejsze akta męczeństwa, pełne fantastycznych opowieści, umieszczają jego śmierć w połowie III wieku, w czasie prześladowania za cesarza Decjusza, ale nie są wiarygodnym źródłem historycznym.

Najstarszym pewnym świadectwem jego czci jest grecka inskrypcja znaleziona w Bitynii, w pobliżu Chalcedonu. Upamiętnia ona budowę sanktuarium męczennika Krzysztofa, rozpoczętą w 450 roku, i złożenie w nim jego relikwii w 452 roku. Na Zachodzie klasztor jego imienia wspomina papież Grzegorz Wielki, zmarły w 604 roku.

Najbardziej znana opowieść o Krzysztofie jest legendą, którą w XIII wieku rozpowszechniła „Złota legenda” Jakuba de Voragine. Według niej był olbrzymem o imieniu Reprobus, który chciał służyć tylko najpotężniejszemu panu. Służył królowi, potem diabłu, a gdy zobaczył, że diabeł boi się krzyża, zaczął szukać Chrystusa. Za radą pustelnika przenosił podróżnych przez rwącą rzekę. Pewnego dnia niósł na ramionach dziecko, które stawało się coraz cięższe. Na drugim brzegu dziecko wyjawiło, że jest Chrystusem, a Krzysztof dźwigał ciężar całego świata. Pierwotnie imię świętego rozumiano duchowo, jako niesienie Chrystusa w sercu; dosłownie zaczęto je pojmować dopiero w średniowieczu.

Z tej legendy wyrosła cześć Krzysztofa jako opiekuna przewoźników, pielgrzymów i podróżnych, a dziś także kierowców. Zalicza się go do Czternastu Świętych Wspomożycieli, wzywanych w różnych potrzebach. Te patronaty należą do pobożności ludowej. W Polsce w okolicach jego wspomnienia wiele parafii święci pojazdy i błogosławi kierowców, a MIVA Polska zbiera wtedy ofiary na środki transportu dla misjonarzy.

W reformie kalendarza ogłoszonej w 1969 roku wspomnienie świętego Krzysztofa, wpisane do kalendarza rzymskiego około 1550 roku, pozostawiono kalendarzom lokalnym. Komentarz do nowego kalendarza wyjaśnia, że akta świętego są legendarne, choć zachowały się dawne świadectwa jego czci, a sam kult nie należy do tradycji rzymskiej. Krzysztof pozostał w Martyrologium Rzymskim. Jest czczony od starożytności, bez formalnej kanonizacji.