Św. Kolumban

Mnich · † 615

Opat, misjonarz z Irlandii, założyciel klasztorów w Luxeuil i Bobbio

Święty Kolumban był irlandzkim mnichem, opatem i misjonarzem, który na przełomie VI i VII wieku głosił Ewangelię i zakładał klasztory w Galii i w północnej Italii. Najsłynniejsze z nich to Luxeuil i Bobbio. Kościół wspomina go 23 listopada.

Urodził się w prowincji Leinster w Irlandii. Benedykt XVI podaje, że było to około 543 roku, lecz dokładna data nie jest znana. Uczył się u opata Sinella w Cleenish, a w wieku około dwudziestu lat wstąpił do klasztoru w Bangor, którym kierował opat Komgall. Spędził tam wiele lat na modlitwie i nauce i tam przyjął święcenia kapłańskie.

Miał około pięćdziesięciu lat, gdy zgodnie z irlandzkim ideałem pielgrzymowania dla Chrystusa opuścił wyspę z dwunastoma towarzyszami. Około 590 roku dotarli do Galii i od króla Franków otrzymali ruiny rzymskiej warowni Annegray. Ich ubogie życie z pracy własnych rąk przyciągało pielgrzymów, pokutników i młodych ludzi proszących o przyjęcie do wspólnoty. Wkrótce powstał drugi klasztor w Luxeuil, a potem trzeci w Fontaine.

W Luxeuil Kolumban spędził prawie dwadzieścia lat. Napisał tam regułę dla mnichów oraz księgę pokutną, dzięki której na kontynencie upowszechniła się prywatna, powtarzana spowiedź z pokutą wyznaczaną stosownie do ciężaru grzechu. Te nowości, a także irlandzki sposób obliczania daty Wielkanocy, poróżniły go z miejscowymi biskupami. Papieży Grzegorza Wielkiego i Bonifacego IV prosił, by mógł zachować irlandzką tradycję. W liście do pierwszego z nich, napisanym około 600 roku, mówił o Kościele „całej Europy”.

Gdy ostro upomniał króla Teuderyka II za cudzołóstwo, naraził się dworowi i w 610 roku został wraz z irlandzkimi mnichami wygnany z Luxeuil. Statek, którym odsyłano ich do Irlandii, osiadł na mieliźnie blisko brzegu, a mnisi popłynęli w górę Renu i osiedli w okolicach Bregencji nad Jeziorem Bodeńskim, by głosić Ewangelię Alemanom. Gdy Kolumban ruszył dalej, pozostał tam jego uczeń Gall, z którego pustelni wyrosło później opactwo Sankt Gallen.

Z większością uczniów Kolumban przeszedł przez Alpy do Italii, gdzie życzliwie przyjął go dwór longobardzki. Kościół był tam rozdarty przez arianizm i schizmę, dlatego Kolumban pisał przeciw arianom, a w liście do papieża Bonifacego IV zabiegał o przywrócenie jedności. W 612 lub 613 roku otrzymał od króla Agilulfa ziemię w Bobbio i założył tam swój ostatni klasztor, który zasłynął później z biblioteki. Zmarł w Bobbio w 615 roku; Benedykt XVI podaje jako dzień jego śmierci 23 listopada.

Relikwie Kolumbana spoczywają w krypcie bazyliki opackiej w Bobbio. Kolumban jest czczony jako święty od wczesnego średniowiecza, gdy nie istniał jeszcze formalny proces kanonizacyjny; jego żywot spisał już w VII wieku mnich Jonasz z Bobbio. Benedykt XVI poświęcił mu katechezę 11 czerwca 2008 roku i nazwał go jednym z ojców Europy.