Św. Kanut IV

Święty Kanut IV był królem Danii od 1080 do 1086 roku. Martyrologium Rzymskie wspomina go 10 lipca jako męczennika i podaje, że gorliwie szerzył w swoim królestwie kult Boży, wspierał duchowieństwo i ufundował kościoły w Lund i Odense, a w końcu zginął z rąk buntowników. Czczony jest jako patron Danii.

Był nieślubnym synem króla Swena II Estrydsena; imię jego matki nie jest znane. Urodził się w latach czterdziestych XI wieku, lecz dokładny rok nie jest pewny. W młodości wziął udział w dwóch wyprawach do Anglii przeciw Wilhelmowi Zdobywcy, pierwszej na przełomie 1069 i 1070 roku, drugiej w 1075 roku. Po śmierci ojca w 1076 roku możni wybrali na króla jego brata Haralda, a Kanut udał się na wygnanie do Szwecji. Królem został po śmierci Haralda w 1080 roku. Poślubił Adelę, córkę hrabiego Flandrii Roberta Fryzyjczyka. Ich syn Karol, późniejszy hrabia Flandrii, został zamordowany w Brugii w 1127 roku i jest czczony jako błogosławiony Karol Dobry.

Jako król starał się umocnić Kościół w Danii. Wspierał biskupów i duchowieństwo, hojnie obdarowywał kościoły, zwłaszcza katedrę w Lund, i dążył do wprowadzenia dziesięciny na rzecz Kościoła. Próbował też poprawić położenie prawne cudzoziemskich duchownych i kupców oraz wyzwolonych niewolników. Zarazem umacniał władzę królewską: jego urzędnicy ściągali królewskie daniny. Jego rządy oceniano różnie już w średniowieczu: jedni widzieli w nim twardego władcę, który uciskał lud, inni surowego, lecz sprawiedliwego obrońcę Kościoła.

W 1085 roku przygotował wielką wyprawę morską przeciw Anglii, która jednak nie doszła do skutku: zebrana flota się rozeszła. W następnym roku wybuchł przeciw niemu bunt. Źródła wymieniają różne jego przyczyny: ciężkie podatki i daniny, surowość królewskich poborców oraz dziesięcinę. Król schronił się na wyspie Fionii, w Odense.

10 lipca 1086 roku buntownicy otoczyli go w kościele św. Albana w Odense i zabili przed ołtarzem razem z jego bratem Benedyktem i siedemnastoma ludźmi z jego drużyny. Według przekazu hagiograficznego król przygotował się na śmierć modlitwą i zginął na klęczkach, ugodzony włócznią. Po jego śmierci kraj nawiedziły nieurodzaje i głód, w których wielu widziało karę za zabójstwo króla, a przy jego grobie zaczęto mówić o cudach. Jego życie i męczeństwo opisał na początku XII wieku Ælnoth, duchowny z Canterbury, który osiadł w Odense.

Papież Paschalis II zatwierdził jego kult, a relikwie króla uroczyście przeniesiono do nowego kościoła w Odense; źródła podają tu rok 1100 albo 1101. Świątynia ta jest dziś katedrą Świętego Kanuta, a jego szczątki spoczywają w jej krypcie. Choć bunt miał także przyczyny polityczne i podatkowe, tradycja widzi w jego śmierci świadectwo wierności Chrystusowi i Kościołowi. W niektórych kalendarzach wspominano go dawniej 19 stycznia.