Św. Junipero Serra

Święty Junipero Serra był hiszpańskim franciszkaninem i profesorem filozofii, który porzucił katedrę uniwersytecką na Majorce, aby głosić Ewangelię w Meksyku i w Kalifornii. Założył dziewięć misji na kalifornijskim wybrzeżu, a Jan Paweł II nazwał go apostołem Kalifornii. Martyrologium Rzymskie wspomina go 28 sierpnia, w rocznicę jego śmierci.

Urodził się 24 listopada 1713 roku w miasteczku Petra na Majorce i tego samego dnia został ochrzczony, otrzymując imiona Michał Józef. W Palmie wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych i w 1731 roku złożył śluby, przyjmując imię Junipero na cześć brata Jałowca, towarzysza św. Franciszka. W 1737 roku przyjął święcenia kapłańskie. Przez wiele lat wykładał filozofię i teologię na uniwersytecie w Palmie.

W 1749 roku, mając trzydzieści pięć lat, wyruszył na misje do Ameryki wraz ze swoim uczniem Francisco Palóu. Z Veracruz szedł pieszo do miasta Meksyk i w drodze doznał rany nogi, która dokuczała mu do końca życia. Od 1750 do 1758 roku pracował wśród Indian Pame w górach Sierra Gorda, ucząc się ich języków i zwyczajów. Potem przez dziesięć lat był w mieście Meksyk mistrzem nowicjuszy i kaznodzieją misji ludowych.

Po wydaleniu jezuitów z posiadłości hiszpańskich franciszkanie przejęli ich misje w Dolnej Kalifornii, a o. Junipero został ich przełożonym. W 1769 roku dotarł do Górnej Kalifornii i założył misję San Diego, a po niej kolejne, wśród nich San Carlos Borromeo i San Francisco. Mimo chorej nogi przemierzał Kalifornię przeważnie pieszo. Jego dewizą było „Siempre adelante”, czyli „zawsze naprzód”.

Często spierał się z hiszpańskimi gubernatorami i dowódcami wojskowymi o traktowanie Indian. W 1773 roku, po wyczerpującej podróży do miasta Meksyk, przedstawił wicekrólowi memoriał zwany Representación, nazywany niekiedy kartą praw Indian. Zmarł 28 sierpnia 1784 roku w misji San Carlos Borromeo w Carmel koło Monterey i spoczywa w tamtejszym kościele.

Ocena jego dzieła pozostaje przedmiotem sporu. Misje były częścią hiszpańskiej kolonizacji, a Jan Paweł II przyznał w 1987 roku, że spotkanie z Europejczykami było dla rdzennych ludów twardą i bolesną rzeczywistością. Wielu Indian zmarło w misjach na choroby przywleczone z Europy, stosowano tam też kary cielesne, a część potomków Indian sprzeciwiała się jego kanonizacji. Papież Franciszek mówił w homilii kanonizacyjnej, że Junipero bronił godności rdzennej ludności przed tymi, którzy ją krzywdzili, i że tamte krzywdy wciąż bolą.

Jan Paweł II beatyfikował go 25 września 1988 roku w Rzymie. Papież Franciszek kanonizował go 23 września 2015 roku w Waszyngtonie, przy Narodowym Sanktuarium Niepokalanego Poczęcia; była to pierwsza kanonizacja na ziemi Stanów Zjednoczonych. Odbyła się bez wymaganego zwykle drugiego cudu, ze względu na trwałą sławę łask i szeroki kult.