Św. Jozue

Sługa Pana, następca Mojżesza, przywódca Izraela

Święty Jozue, syn Nuna, sługa i następca Mojżesza, wprowadził lud Izraela do Ziemi Obiecanej. Martyrologium Rzymskie wspomina go 1 września i nazywa sługą Pana, który po włożeniu na niego rąk przez Mojżesza został napełniony duchem mądrości. Pismo nie podaje dat jego życia.

Pochodził z pokolenia Efraima i nosił początkowo imię Ozeasz; Mojżesz nazwał go Jozue. To imię znaczy „Pan jest zbawieniem”, a po grecku brzmi tak samo jak imię Jezus. W czasie wędrówki przez pustynię Jozue dowodził Izraelitami w bitwie z Amalekitami, gdy Mojżesz stał na wzgórzu z wzniesionymi rękami. Jako jego sługa towarzyszył mu w drodze na górę Synaj i nie odchodził od Namiotu Spotkania.

Mojżesz wysłał go z innymi zwiadowcami do ziemi Kanaan. Większość z nich zniechęciła lud, lecz Jozue i Kaleb zapewniali, że ziemia jest bardzo dobra i że Pan ją da, jeśli lud się przeciw Niemu nie zbuntuje. Bóg zapowiedział wtedy, że z tamtego pokolenia do ziemi Kanaan wejdą tylko oni dwaj. Gdy zbliżała się śmierć Mojżesza, Bóg wskazał Jozuego jako jego następcę, aby lud nie był jak owce bez pasterza, a Mojżesz włożył na niego ręce wobec kapłana Eleazara i całej społeczności.

Po śmierci Mojżesza Pan wezwał Jozuego, by był mężny i mocny, i obiecał, że będzie z nim jak z Mojżeszem. Gdy kapłani niosący Arkę Przymierza weszli w Jordan, wody rzeki się zatrzymały i lud przeszedł suchą stopą. Katechizm widzi w tym przejściu zapowiedź chrztu. Według księgi mury Jerycha runęły po siedmiu dniach obchodzenia miasta z Arką, a List do Hebrajczyków przypisuje to wierze.

Księga Jozuego opowiada dalej o wojnach w Kanaanie i o podziale ziemi między pokolenia. Papieska Komisja Biblijna przypomniała w 2001 roku, że opisy klątwy, czyli całkowitej zagłady pokonanych, spisano w czasach, gdy była ona już tylko teoretycznym postulatem. Czytając je, trzeba pamiętać i o wezwaniu do wierności jedynemu Bogu, i o ludzkiej pokusie łączenia religii z przemocą.

Pod koniec życia Jozue zgromadził pokolenia Izraela w Sychem i wezwał je, by wybrały, komu chcą służyć. O sobie powiedział: „Ja sam i mój dom służyć chcemy Panu”. Lud odnowił przymierze, a Jozue spisał jego słowa i postawił wielki kamień jako świadectwo. Zmarł w wieku stu dziesięciu lat i spoczął w swojej posiadłości w Timnat-Serach, w górach Efraima. Pismo dodaje, że Izrael służył Panu przez wszystkie dni Jozuego.

Mądrość Syracha chwali go jako następcę Mojżesza w urzędzie prorockim, który zgodnie ze swym imieniem stał się wielki dla zbawienia wybranych. Ojcowie Kościoła, wśród nich Orygenes w homiliach o Księdze Jozuego, widzieli w nim zapowiedź Jezusa, który prowadzi swój lud do prawdziwej ziemi obiecanej. Jozue nigdy nie był formalnie kanonizowany. Kościół czci go jako świętego, podobnie jak patriarchów i proroków Starego Testamentu.