Św. Józef Vaz

Święty Józef Vaz był kapłanem z Goa w Indiach, oratorianinem i misjonarzem. Przez dwadzieścia cztery lata odbudowywał prześladowany Kościół katolicki na Cejlonie, dzisiejszej Sri Lance, dlatego nazywa się go apostołem tej wyspy. Martyrologium Rzymskie wspomina go 16 stycznia.

Urodził się 21 kwietnia 1651 roku w Goa, wówczas kolonii portugalskiej, w rodzinie żywej wiary. Filozofię i teologię studiował w Akademii św. Tomasza z Akwinu w Goa, a w 1676 roku przyjął święcenia kapłańskie. 5 sierpnia 1677 roku oddał się Maryi jako Jej niewolnik na zawsze.

Poruszył go los katolików na Cejlonie. Wiarę przynieśli tam Portugalczycy, lecz w połowie XVII wieku wyparli ich Holendrzy, którzy zakazali praktyk katolickich; księża musieli opuścić wyspę, a wierni przez dziesiątki lat żyli bez sakramentów. Józef chciał iść im z pomocą, ale przełożeni posłali go najpierw na misję w Kanarze, niedaleko Goa. Po powrocie w 1684 roku przyłączył się do małej grupy księży żyjących we wspólnocie. Wybrali go na przełożonego i przyjęli wzór Oratorium św. Filipa Neri.

W marcu 1686 roku wyruszył w drogę, a w 1687 roku dotarł do Dżafny (Jaffna) na północy wyspy, przebrany za ubogiego robotnika. Żebrał od drzwi do drzwi z różańcem na szyi i tak odnajdywał ukrywających się katolików. Mszę świętą odprawiał potajemnie, często nocą. Gdy Holendrzy odkryli jego obecność, a ludzi, którzy dali mu schronienie, wychłostano i uwięziono, przedostał się do niezależnego królestwa Kandy. Tam oskarżono go o szpiegostwo na rzecz Portugalii i zakuto w kajdany. W więzieniu, gdzie spędził ponad dwa lata, nauczył się języka syngaleskiego; tamilski poznał jeszcze przed przybyciem na wyspę.

Z czasem zyskał szacunek króla i swobodę działania. Dykasteria Spraw Kanonizacyjnych przytacza przekaz, że podczas długiej suszy modlił się o deszcz przy ołtarzu ustawionym przed pałacem i ulewa spadła, zanim skończył. Kiedy w 1697 roku w Kandy wybuchła epidemia ospy, a król i dwór opuścili miasto, Józef pielęgnował chorych bez względu na religię i kastę, zdobywał dla nich żywność i grzebał zmarłych.

Z Kandy wyprawiał się pieszo, często boso, do wiosek całej wyspy, także na ziemie holenderskie i do samego Kolombo. Udzielał sakramentów, budował kościoły, przygotowywał świeckich katechistów i ułożył katechizm w miejscowych językach. Sprowadził z Goa innych oratorianów, a wyspę podzielono na osiem misji. Godności biskupiej z pokory nie przyjął.

W 1710 roku znów wyruszył do misji, lecz przyniesiono go do Kandy nieprzytomnego. Zmarł tam po miesiącach choroby 16 stycznia 1711 roku, w sześćdziesiątym roku życia. Jan Paweł II beatyfikował go 21 stycznia 1995 roku w Kolombo i przypomniał, że słusznie uważa się go za drugiego założyciela Kościoła w tym kraju. Papież Franciszek kanonizował go tam 14 stycznia 2015 roku.