Św. Józef Sebastian Pelczar

Święty Józef Sebastian Pelczar był profesorem i rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, a od 1900 roku biskupem przemyskim. Założył zgromadzenie sióstr sercanek i zostawił wiele pism o życiu duchowym. Martyrologium Rzymskie wspomina go 28 marca, w dniu jego śmierci.

Urodził się 17 stycznia 1842 roku w Korczynie koło Krosna jako syn Wojciecha i Marianny z domu Mięsowicz. Uczył się w Rzeszowie i jeszcze jako gimnazjalista postanowił zostać księdzem; w dzienniku zapisał, że ideał życia widzi w poświęceniu, a ideał poświęcenia w kapłaństwie. W 1860 roku rozpoczął studia w seminarium duchownym w Przemyślu, a 17 lipca 1864 roku przyjął święcenia kapłańskie.

Przez półtora roku był wikariuszem w Samborze, a od 1866 do 1868 roku studiował w Rzymie, gdzie uzyskał doktoraty z teologii i prawa kanonicznego. Po powrocie wykładał w seminarium przemyskim, a od 1877 roku przez dwadzieścia dwa lata był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Był tam dziekanem Wydziału Teologicznego, a w roku akademickim 1882/1883 rektorem uczelni.

W Krakowie przez szesnaście lat przewodniczył Towarzystwu Oświaty Ludowej, które założyło wtedy setki bibliotek i rozprowadziło wśród ludu ponad sto tysięcy książek. Dnia 15 kwietnia 1894 roku założył tam Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, aby siostry otaczały opieką służące, robotnice i chorych. Kierowanie nim powierzył Klarze Ludwice Szczęsnej, współzałożycielce i pierwszej przełożonej, beatyfikowanej w 2015 roku.

W 1899 roku został biskupem pomocniczym diecezji przemyskiej, a rok później jej ordynariuszem. Często wizytował parafie, troszczył się o wykształcenie duchowieństwa i przeprowadził trzy synody diecezjalne. Za jego rządów przybyło kościołów i kaplic, powstawały ochronki, kuchnie dla ubogich, schroniska dla bezdomnych i szkoły zawodowe dla dziewcząt. Leżały mu na sercu los robotników i emigrantów oraz walka z alkoholizmem; w listach pasterskich wskazywał na nauczanie społeczne Leona XIII. W latach pierwszej wojny światowej pomagał jej ofiarom.

Jego pobożność skupiała się na Najświętszym Sercu Jezusa, Eucharystii i Matce Bożej. Dewizą jego życia były słowa: „Wszystko dla Najświętszego Serca Jezusowego przez Niepokalane Ręce Najświętszej Maryi Panny”. Pisał dzieła z teologii, historii i prawa kanonicznego, modlitewniki, kazania i listy pasterskie. Do jego książek należy Życie duchowe, czyli doskonałość chrześcijańska, a Martyrologium Rzymskie nazywa go znakomitym nauczycielem życia duchowego.

Zmarł w Przemyślu w nocy z 27 na 28 marca 1924 roku. Jego relikwie spoczywają w przemyskiej katedrze. Jan Paweł II beatyfikował go 2 czerwca 1991 roku w Rzeszowie, a kanonizował 18 maja 2003 roku na placu św. Piotra w Rzymie, razem z Urszulą Ledóchowską. W Polsce jego wspomnienie obchodzi się 19 stycznia.