Św. Józef Bilczewski
Biskup · 1860-1923
Biskup lwowski obrządku łacińskiego, profesor teologii, opiekun ubogich
Święty Józef Bilczewski był profesorem teologii, rektorem uniwersytetu we Lwowie, a od 1900 roku arcybiskupem lwowskim obrządku łacińskiego. Zapamiętano go jako pasterza oddanego Eucharystii i ubogim, który prowadził swoją archidiecezję także w latach wojny. Martyrologium Rzymskie wspomina go 20 marca, w dniu jego śmierci.
Urodził się 26 kwietnia 1860 roku w Wilamowicach koło Kęt, w chłopskiej rodzinie, w której było dziewięcioro dzieci. Po maturze, którą zdał w 1880 roku w gimnazjum w Wadowicach, wstąpił do seminarium duchownego w Krakowie i tam 6 lipca 1884 roku przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Albina Dunajewskiego.
W 1886 roku uzyskał doktorat z teologii na Uniwersytecie Wiedeńskim, a potem studiował w Rzymie i Paryżu. W 1890 roku habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim, a rok później został profesorem teologii dogmatycznej na uniwersytecie we Lwowie. Badał zabytki chrześcijańskiej starożytności jako świadectwa wiary, zwłaszcza wiary w Eucharystię, której poświęcił osobną książkę. Był dziekanem wydziału teologicznego, a w 1900 roku rektorem uczelni.
Papież Leon XIII mianował go 17 grudnia 1900 roku arcybiskupem lwowskim obrządku łacińskiego. Sakrę biskupią przyjął 20 stycznia 1901 roku w katedrze lwowskiej z rąk biskupa krakowskiego Jana Puzyny. Współkonsekratorami byli biskup przemyski Józef Sebastian Pelczar, dziś święty, oraz greckokatolicki arcybiskup Andrzej Szeptycki. Swój program nowy pasterz zawarł w słowach: „Oddanie się całopalne za sprawę Kościoła świętego”.
Zabiegał o budowę kościołów, kaplic, szkół i ochronek. W listach pasterskich pisał o wierze, wychowaniu i sprawach społecznych, a w tych ostatnich stawał zawsze po stronie ludu i ubogich. Kapłanów i wiernych zachęcał do adoracji Najświętszego Sakramentu i częstej Komunii świętej. Benedykt XVI powiedział o nim, że był człowiekiem modlitwy: rytm jego dni wyznaczały Msza święta, Liturgia Godzin, medytacja i różaniec, a szczególnie wiele czasu poświęcał adoracji eucharystycznej.
Jego posługa przypadła na pierwszą wojnę światową i wojnę 1920 roku, które nadwerężyły jego zdrowie. Martyrologium Rzymskie zapisało, że w czasie wojny wspierał ubogich i potrzebujących wszelką pomocą. Jan Paweł II mówił, że mieszkańcy Lwowa kochali go i szanowali bez względu na wyznanie, obrządek czy narodowość. Zmarł we Lwowie 20 marca 1923 roku. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany na Cmentarzu Janowskim, na którym grzebano ubogich.
Jan Paweł II beatyfikował go 26 czerwca 2001 roku we Lwowie i wspomniał przy tym, że arcybiskup Bilczewski należy do linii jego własnej sukcesji apostolskiej. Benedykt XVI kanonizował go 23 października 2005 roku na placu św. Piotra w Rzymie, na zakończenie Roku Eucharystii. W Polsce jego wspomnienie obchodzi się 23 października, w rocznicę kanonizacji.