Św. Józef Anchieta

Święty Józef Anchieta był jezuitą i misjonarzem, który niemal całe swoje życie poświęcił głoszeniu Ewangelii w Brazylii. Nazywa się go Apostołem Brazylii. Kościół wspomina go 9 czerwca.

Urodził się 19 marca 1534 roku w San Cristóbal de La Laguna na Teneryfie, na Wyspach Kanaryjskich. Studiował na uniwersytecie w Coimbrze i tam poznał jezuitów. W wieku siedemnastu lat przed wizerunkiem Matki Bożej w katedrze w Coimbrze złożył ślub dozgonnego dziewictwa, a 1 maja 1551 roku wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Z powodu słabego zdrowia i z pragnienia pracy misyjnej w 1553 roku wysłano go do Brazylii. Miał wtedy dziewiętnaście lat.

Jako nowicjusz towarzyszył prowincjałowi Manuelowi da Nóbrega w misji na płaskowyżu Piratininga. Powstało tam w 1554 roku kolegium św. Pawła, od którego wzięło początek miasto São Paulo, a Anchietę uważa się za jednego z jego założycieli. Uczył gramatyki dzieci portugalskich osadników i Indian Tupi, szybko opanował ich język i opracował jego pierwszą gramatykę. Dla Indian ułożył katechizm dostosowany do ich sposobu myślenia. Jan Paweł II mówił, że kochał ich jak braci, poznawał ich zwyczaje i bronił ich przed niesprawiedliwością kolonizatorów.

Wraz z Nóbregą udał się do plemienia Tamojów, którzy walczyli z Portugalczykami, aby doprowadzić do pokoju, i przez długi czas pozostawał u nich jako zakładnik, w ciągłym zagrożeniu życia. Według tradycji właśnie wtedy ułożył długi poemat łaciński ku czci Najświętszej Maryi Panny i zapamiętał go, by spisać dopiero po uwolnieniu. Po powrocie do São Paulo przez trzy lata opiekował się Indianami chorymi na ospę.

Święcenia kapłańskie przyjął 8 czerwca 1566 roku w katedrze w Salvadorze. Razem z Nóbregą został posłany do Rio de Janeiro, gdzie założyli kolegium, którym kierował jako rektor od 1570 do 1573 roku. Założył też wioskę Reritiba, która w 1887 roku otrzymała na jego cześć nazwę Anchieta. Później jako prowincjał stał na czele wszystkich jezuitów w Brazylii, których było ponad stu czterdziestu, i dwa razy w roku wizytował ich domy i dzieła. W 1585 roku zbudował w Guarapari kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Po zakończeniu posługi prowincjała był jeszcze rektorem kolegium w Vitórii. Ostatnie lata spędził w Reritibie i tam zmarł 9 czerwca 1597 roku. Jego pogrzeb przypominał triumf, a lud żegnał go jako Apostoła Brazylii.

Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym 22 czerwca 1980 roku. Na prośbę Konferencji Episkopatu Brazylii papież Franciszek 3 kwietnia 2014 roku rozciągnął jego kult na cały Kościół i zaliczył go do grona świętych w drodze tak zwanej kanonizacji równoznacznej. Podczas Mszy dziękczynnej w rzymskim kościele św. Ignacego 24 kwietnia 2014 roku papież powiedział, że Anchieta położył kulturowe fundamenty narodu w Jezusie Chrystusie.