Św. Jerzy

Święty Jerzy był męczennikiem, którego od starożytności czczą wszystkie Kościoły Wschodu i Zachodu. Poniósł śmierć za wiarę w palestyńskiej Liddzie, zwanej też Diospolis. Należy do najbardziej znanych świętych, choć o jego życiu nie wiemy prawie nic pewnego. Kościół wspomina go 23 kwietnia.

Martyrologium Rzymskie mówi o nim krótko: wspomina męczennika, którego chwalebną walkę w Diospolis, czyli Liddzie, sławią od dawna wszystkie Kościoły. Nie znamy roku jego urodzenia ani śmierci. Pewne jest, że co najmniej od IV wieku czczono go jako męczennika przy jego grobie w Liddzie, dzisiejszym Lod w Izraelu. O tym grobie piszą pielgrzymi, którzy odwiedzali Ziemię Świętą w VI i VII wieku. Tak dawna cześć, związana z określonym miejscem, przemawia za tym, że Jerzy jest postacią historyczną.

Opisy jego życia i męki powstały później i są legendą. Według nich Jerzy pochodził z Kapadocji, z chrześcijańskiej rodziny, i służył w wojsku rzymskim. Gdy cesarz Dioklecjan zaczął na początku IV wieku prześladować chrześcijan, Jerzy miał rozdać majątek ubogim i otwarcie wyznać wiarę, za co po torturach został ścięty. Już starożytny dekret przypisywany papieżowi Gelazemu I zaliczył opis jego męczeństwa do pism apokryficznych, których w Kościele rzymskim się nie czyta. Dodał jednak, że Kościół czci wszystkich męczenników i ich zmagania, lepiej znane Bogu niż ludziom.

Najbardziej znana opowieść, o walce ze smokiem, jest jeszcze późniejsza. Pojawiła się w średniowieczu, a rozpowszechniła ją w XIII wieku Złota legenda Jakuba de Voragine. Opowiada ona, że w libijskim mieście Silene Jerzy pokonał smoka, któremu mieszkańcy mieli oddać na pożarcie córkę króla, po czym lud przyjął chrzest. Kościół widzi w tym obrazie znak wiary, która zwycięża zło. Sztuka przedstawia więc świętego jako rycerza na koniu, przebijającego smoka włócznią.

Cześć świętego Jerzego rozeszła się po całym chrześcijańskim świecie. Na Wschodzie nazywa się go wielkim męczennikiem. W Rzymie relikwię jego głowy przechowuje kościół San Giorgio in Velabro. W czasach wypraw krzyżowych stał się patronem rycerzy, a około 1348 roku król Anglii Edward III ustanowił Order Podwiązki i oddał go pod jego opiekę. Jest patronem Anglii, Portugalii i Katalonii, a także żołnierzy i skautów.

Jerzy nie był kanonizowany w formalnym procesie; jest czczony od starożytności. W odnowionym w 1969 roku kalendarzu ogólnym Kościoła, właśnie z powodu braku pewnych wiadomości o jego życiu, jego dzień ma rangę wspomnienia dowolnego. W Anglii jest on uroczystością, a w Polsce, gdzie 23 kwietnia przypada uroczystość świętego Wojciecha, wspomina się go dzień później.