Św. Jan z Dukli

Święty Jan z Dukli był franciszkaninem żyjącym w XV wieku, kapłanem, kaznodzieją i spowiednikiem, który większą część życia spędził we Lwowie. Jest patronem Lwowa i ziemi lwowskiej. Martyrologium Rzymskie wspomina go 29 września, w dniu jego śmierci, a w Polsce jego wspomnienie obchodzi się 8 lipca.

Urodził się w Dukli, małym mieście u stóp góry Cergowej, prawdopodobnie około 1414 roku. O jego rodzinie i młodości wiadomo bardzo mało, a opowieści o studiach w Krakowie nie mają oparcia w źródłach. Według tradycji, którą przyjął także papieski dokument kanonizacyjny, najpierw przez pewien czas żył jako pustelnik w górach wokół rodzinnego miasta.

Potem wstąpił do franciszkanów konwentualnych, prawdopodobnie w pobliskim Krośnie, i przyjął święcenia kapłańskie. Był gwardianem, czyli przełożonym klasztoru, w Krośnie i we Lwowie, a następnie kustoszem, któremu podlegały klasztory okręgu lwowskiego. Pociągał go jednak przykład reformatorów zakonu, świętego Bernardyna ze Sieny i świętego Jana Kapistrana, którzy wzywali do ściślejszego zachowywania reguły świętego Franciszka. W 1463 roku przeszedł do klasztoru obserwantów we Lwowie, których w Polsce nazywano bernardynami.

U bernardynów przeżył dwadzieścia jeden lat, z krótkim pobytem w Poznaniu. We Lwowie był kaznodzieją i spowiednikiem. Ludzie tłumnie przychodzili słuchać jego kazań i szukać u niego rady, a w konfesjonale słynął z cierpliwości. Dokumenty Stolicy Apostolskiej mówią, że prowadził dialog z Rusinami i Ormianami, starając się doprowadzić ich do jedności z Kościołem katolickim, a Martyrologium, że krzewił jedność chrześcijan. Do jego grobu przychodzili później także prawosławni i Ormianie.

Pod koniec życia stracił wzrok, ale nie przestał pracować. Prosił, by odczytywano mu kazania, aby mógł dalej nauczać, a do konfesjonału szedł po omacku. Zmarł we Lwowie 29 września 1484 roku, po odmówieniu psalmów razem ze współbraćmi, i został pochowany w kościele bernardynów. Gdy w 1648 roku Lwów przetrwał oblężenie wojsk Bohdana Chmielnickiego, mieszkańcy przypisali ocalenie jego wstawiennictwu.

Czczono go od chwili śmierci. W 1733 roku papież Klemens XII zatwierdził jego kult, ogłaszając go błogosławionym. W XVIII wieku Stolica Apostolska ustanowiła go także patronem Korony Polskiej i Litwy. Jan Paweł II kanonizował go 10 czerwca 1997 roku w Krośnie, w jego rodzinnych stronach, i powiedział, że Jan nade wszystko pragnął służyć. Relikwie świętego spoczywają dziś w kościele bernardynów w Dukli.