Św. Jan XXIII

Święty Jan XXIII, właściwie Angelo Giuseppe Roncalli, był papieżem od 1958 do 1963 roku. Zwołał Sobór Watykański II, a w encyklice Pacem in terris pisał o pokoju między narodami. Jego wspomnienie przypada 11 października, w rocznicę otwarcia soboru w 1962 roku.

Urodził się 25 listopada 1881 roku w Sotto il Monte koło Bergamo jako czwarte z trzynaściorga dzieci. Rodzina uprawiała cudzą ziemię za część plonów i żyła w ubóstwie. Sam wspominał, że byli biedni, ale zadowoleni, a dla żebraka, który zapukał do drzwi, zawsze znalazło się miejsce przy stole. Jako czternastoletni seminarzysta w Bergamo zaczął prowadzić duchowe zapiski, wydane później jako Dziennik duszy. Należał do Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Studia ukończył w Rzymie, gdzie w 1904 roku przyjął święcenia kapłańskie.

Przez dziewięć lat był sekretarzem biskupa Bergamo Giacomo Radiniego Tedeschiego i wykładał w seminarium historię i patrologię. W czasie pierwszej wojny światowej służył jako sanitariusz, a potem jako kapelan w szpitalach wojskowych. W 1925 roku przyjął sakrę biskupią z zawołaniem „Oboedientia et pax” i wyjechał jako wizytator apostolski do Bułgarii. Od 1935 roku był delegatem apostolskim w Turcji i Grecji. W czasie drugiej wojny światowej przyczynił się do ocalenia wielu Żydów, posługując się między innymi wizami tranzytowymi Delegatury Apostolskiej.

Pod koniec 1944 roku został nuncjuszem w Paryżu, a w 1953 roku kardynałem i patriarchą Wenecji. Papieżem wybrano go 28 października 1958 roku. Miał wtedy 76 lat i wielu uważało go za papieża przejściowego, ale już 25 stycznia 1959 roku w bazylice św. Pawła za Murami zapowiedział zwołanie soboru powszechnego. Wieczorem w dniu otwarcia soboru powiedział uczestnikom procesji z pochodniami, że nawet księżyc pośpieszył, by popatrzeć na to widowisko, i prosił, by po powrocie do domu przekazali dzieciom pieszczotę od papieża.

W encyklice Mater et magistra z 1961 roku, w rocznicę Rerum novarum Leona XIII, rozwijał społeczną naukę Kościoła. W Pacem in terris z 1963 roku, skierowanej także do wszystkich ludzi dobrej woli, ukazał godność i wolność człowieka jako fundament pokoju na świecie. Jesienią 1962 roku, w czasie kryzysu kubańskiego, użył swojego autorytetu, aby nakłonić obie strony do pokojowego rozwiązania. Nazywano go papieżem dobroci.

Sobór rozpoczynał już ciężko chory na nowotwór. Zmarł w Rzymie wieczorem 3 czerwca 1963 roku, nazajutrz po uroczystości Zesłania Ducha Świętego. Jan Paweł II beatyfikował go 3 września 2000 roku, a papież Franciszek ogłosił go świętym 27 kwietnia 2014 roku, razem z Janem Pawłem II, i nazwał papieżem posłuszeństwa Duchowi Świętemu. W tym samym roku jego wspomnienie wpisano do ogólnego kalendarza rzymskiego.